Bezpieczeństwo w górach – doświadczenie to za mało. O granicach ryzyka i odpowiedzialności
Dzisiaj miałem napisać o czymś zupełnie innym, ale ostatnie tragiczne wydarzenia w Tatrach skłoniły mnie do refleksji i zmiany planów…
W niedzielę 15 listopada 2026 roku w Tatrach doszło do dwóch tragicznych wypadków. W rejonie Żółtej Turni po polskiej stronie gór zginął turysta porwany wraz z deską śnieżną w kierunku Doliny Pańszczycy. Tego samego dnia, po słowackiej stronie Tatr, życie stracił 25-letni Polak, który spadł około stu metrów w rejonie Batyżowieckiej Próby pod Gerlachem. Dzień później rozpoczęła się dramatyczna wyprawa ratunkowa na Orlą Perć, zakończona śmiercią kolejnej turystki.
Trzy tragedie w ciągu dwóch dni. Trzy różne miejsca, odmienne okoliczności, ale jedno wspólne przypomnienie: bezpieczeństwo w górach nie zależy wyłącznie od doświadczenia, kondycji czy posiadanego sprzętu. Równie ważne są umiejętność oceny zagrożeń, właściwe przygotowanie, odpowiednie kwalifikacje i decyzje podejmowane na każdym etapie wędrówki.
W górach panują obecnie trudne warunki. Śnieg, oblodzenie, silny wiatr, niska temperatura i krótki dzień sprawiają, że nawet dobrze znane miejsca mogą stać się niebezpieczne. A przecież pomimo ostrzeżeń ratowników ludzie wciąż wyruszają na wymagające trasy. Nie zawsze zdając sobie sprawę, jak niewielka granica oddziela piękną przygodę od dramatycznej walki o życie.
Od 35 lat wędruję po górach. Przeszedłem tysiące kilometrów szlaków, zdobyłem wiele szczytów, przeżyłem niezliczone chwile zachwytu i poznałem niejedno oblicze górskiej przyrody. Ale przez te wszystkie lata nauczyłem się przede wszystkim jednego: góry nie muszą wybaczać błędów, nawet jeśli popełnia je człowiek doświadczony.
Nie zamierzam oceniać ludzi, którzy zginęli. Nie znam wszystkich okoliczności ich wypraw, przygotowania ani decyzji. Chcę natomiast zastanowić się nad tym, co każdy miłośnik gór może zrobić, aby ograniczyć ryzyko. Bo wypadki powinny skłaniać nie tylko do współczucia, lecz również do wyciągania wniosków.
Listopadowy weekend, który przypomniał o potędze gór
Pierwsza z niedzielnych tragedii rozegrała się w rejonie Żółtej Turni w Tatrach Wysokich. O godzinie 11.45 do centrali TOPR dotarła informacja o turyście, który wraz z deską śnieżną spadł w kierunku Doliny Pańszczycy.
Pomimo silnego wiatru ratownikom udało się dotrzeć śmigłowcem do doliny. W jednym ze żlebów znaleziono lawinisko, a w nim plecak zasypanego człowieka. Turysta znajdował się około 30 centymetrów pod powierzchnią śniegu. Niestety nie udało się go uratować.
W tym dniu obowiązywał pierwszy, najniższy stopień zagrożenia lawinowego.
I właśnie ten szczegół zasługuje na szczególną uwagę. Pierwszy stopień nie oznacza przecież, że lawiny nie mogą występować. W określonych miejscach, zwłaszcza na stromych stokach i w rejonach nagromadzenia nawianego śniegu, zagrożenie może być bardzo poważne.
Silny wiatr potrafi przemieścić śnieg z jednego zbocza na drugie i utworzyć niebezpieczne depozyty. Czasami wystarczy niewielkie obciążenie niestabilnej warstwy, aby doszło do jej oderwania.
W górach niebezpieczna bywa nie tylko duża ilość śniegu. Równie zdradliwa może okazać się cienka, pozornie niegroźna pokrywa, zalegająca w niewłaściwym miejscu, albo niestabilny, niezwiązany śnieg!
Drugim tragicznym wydarzeniem był wypadek pod Gerlachem.
Słowacka Horská záchranná služba otrzymała rano zgłoszenie dotyczące 25-letniego polskiego turysty, którego widziano spadającego około stu metrów w rejonie Batyżowieckiej Próby. Osoby znajdujące się na miejscu rozpoczęły resuscytację, kontynuowaną następnie przez ratowników i lekarza. Pomimo podjętych działań mężczyzny nie udało się uratować.
Batyżowiecka Próba jest miejscem wymagającym szczególnej ostrożności. To fragment drogi prowadzącej przez eksponowany, skalny teren, w którym śnieg i lód mogą radykalnie zmieniać trudność poruszania się.
Nie sposób na podstawie samego komunikatu rozstrzygnąć, co doprowadziło do wypadku. Można jednak przypomnieć uniwersalną zasadę: w trudnym terenie nawet jeden niekontrolowany poślizg może mieć nieodwracalne skutki.
A przecież był to dopiero początek dramatycznych wydarzeń.
Orla Perć – nocna walka o życie
W poniedziałek 16 listopada około godziny 16.00 do TOPR dotarło nieczytelne zgłoszenie od kobiety, która mogła ulec wypadkowi w Tatrach.
Ratownicy próbowali nawiązać z nią kontakt, ale bezskutecznie. Nie było dokładnie wiadomo, gdzie znajduje się poszkodowana ani co się wydarzyło.
Poproszono więc o pomoc zakopiańską policję, która podjęła działania zmierzające do ustalenia lokalizacji telefonu. Dopiero po godzinie 18.00 pojawiła się informacja, że kobieta mogła przebywać tego dnia w rejonie Orlej Perci.
Rozpoczęła się rozległa wyprawa poszukiwawcza.
Orla Perć to najtrudniejszy znakowany szlak turystyczny w polskich Tatrach. Prowadzi przez eksponowane granie, strome podejścia, skalne półki i przepaściste odcinki, na których zamontowano łańcuchy, klamry i drabinki. Nawet latem wymaga odpowiedniego przygotowania, odporności na ekspozycję i sprawnego poruszania się w skalnym terenie.
Późną jesienią, kiedy pojawiają się śnieg i oblodzenie, staje się przedsięwzięciem o zupełnie innym charakterze.
Tymczasem ratownicy musieli prowadzić poszukiwania po zmroku, w trudnym terenie i bez pewności co do dokładnego miejsca pobytu kobiety.
W góry wyruszyło kilka zespołów ratowniczych. Do działań wykorzystano drony wyposażone w kamery termowizyjne.
Właśnie dzięki jednej z takich kamer udało się wykryć ślad cieplny poniżej Granackiej Przełęczy. Istniało podejrzenie, że może to być poszukiwana turystka.
Ratownicy rozpoczęli działania zmierzające do dotarcia we wskazane miejsce. Zejście ze Skrajnego Granata w kierunku przełęczy wymagało zabezpieczenia linami. Dopiero po wykonaniu tych prac udało się wypatrzyć kobietę, znajdującą się około 35 metrów poniżej przełęczy, po stronie Doliny Buczynowej.
Poszkodowana leżała w stromym, przepaścistym terenie. Doznała poważnych obrażeń podczas upadku z wysokości i była głęboko wychłodzona.
Rozpoczęła się walka o jej życie.
Do Doliny Buczynowej kierowano kolejne zespoły ratownicze. Trzech ratowników medycznych TOPR przetransportowano śmigłowcem Lotniczego Pogotowia Ratunkowego do Doliny Pięciu Stawów Polskich.
Podczas akcji doszło do zatrzymania krążenia. Ratownicy rozpoczęli resuscytację krążeniowo-oddechową, którą prowadzili również podczas opuszczania kobiety na noszach w kierunku dna doliny.
Trwało to trzy godziny.
Trzy godziny wysiłku ludzi, którzy w ciemności, zimnie i bardzo trudnym terenie próbowali ocalić ludzkie życie.
Niestety, pomimo podjętych działań nie udało się uratować turystki.
Ze względu na warunki terenowe zabezpieczone ciało musiało pozostać w górach do czasu, kiedy możliwy będzie dalszy transport.
W całej wyprawie uczestniczyło 40 ratowników TOPR oraz załoga śmigłowca LPR. Wykorzystano drony, psa lawinowego i zaawansowany sprzęt medyczny.
Czytając oficjalny komunikat TOPR, trudno nie pomyśleć o ogromnym wysiłku ratowników. O ludziach, którzy muszą dotrzeć tam, gdzie komuś zabrakło sił, gdzie wydarzył się wypadek albo gdzie dalsza samodzielna droga stała się niemożliwa.
I o tym, że nawet najlepszy sprzęt, ogromne doświadczenie i wielogodzinna walka nie zawsze wystarczają. Według relacji ratowników turystka miała na wyposażeniu tylko raczki turystyczne…
Śmigłowiec nie zawsze może przylecieć
W tej historii pojawia się jeszcze jeden ważny szczegół.
Dokładnie 16 listopada 2026 roku rozpoczął się zaplanowany przegląd techniczny śmigłowca TOPR W3-A Sokół. Tegoroczne prace rozszerzono o pierwszy etap przeglądu głównego, którego wartość przekracza 15 milionów złotych. Kolejny etap zaplanowano na jesień 2027 roku.
Modernizacja ma umożliwić dalszą eksploatację maszyny do 2032 roku, dając jednocześnie czas na pozyskanie nowego śmigłowca ratowniczego.
Na okres przeglądu zabezpieczenie lotnicze zapewnia Wojsko Polskie, delegując odpowiednią maszynę wraz z załogą.
Nie oznacza to, że w czasie nocnej wyprawy na Orlą Perć ratownicy zostali pozbawieni wsparcia lotniczego. Jak wynika z komunikatu TOPR, w działaniach uczestniczyło również Lotnicze Pogotowie Ratunkowe.
Ten zbieg dat stanowi jednak dobrą okazję, aby przypomnieć o czymś, o czym turyści często zapominają.
Śmigłowiec ratunkowy nie jest gwarancją szybkiego powrotu z każdej trudnej sytuacji.
Może być niedostępny z przyczyn technicznych. Może wykonywać inne zadanie. Warunki atmosferyczne mogą uniemożliwiać lot albo bezpieczne dotarcie w pobliże poszkodowanego. W niektórych sytuacjach konieczna jest wielogodzinna wyprawa ratowników prowadzona drogą naziemną.
A w górach czas często decyduje o wszystkim.
Dlatego nigdy nie wolno planować trudnej wycieczki z przekonaniem, że jeśli zabraknie sił, wystarczy zadzwonić po ratowników, a śmigłowiec rozwiąże problem.
Ratownictwo górskie jest ostatnią linią pomocy. Nie powinno być elementem zwykłego planu pokonywania trasy.
Doświadczenie to za mało – czego uczą wieloletnie wędrówki?
Przez 35 lat górskich wędrówek przekonałem się, że doświadczenie ma ogromną wartość. Pozwala lepiej oceniać pogodę, rozpoznawać trudności terenu, gospodarować siłami i podejmować rozsądniejsze decyzje.
Ale samo doświadczenie nie daje jeszcze wszystkich potrzebnych umiejętności.
Można mieć na koncie setki zdobytych szczytów, a mimo to nie posiadać odpowiedniego przygotowania do zimowej działalności w wysokich górach.
Można świetnie radzić sobie na znakowanych szlakach latem, ale nie umieć poprawnie posługiwać się czekanem i rakami. Można posiadać doskonałą kondycję, lecz nie znać zasad asekuracji, oceny zagrożenia lawinowego czy nawigacji w ograniczonej widoczności.
Wszystkie te umiejętności wymagają nauki i praktyki w odpowiednich warunkach, najlepiej pod opieką wykwalifikowanych instruktorów.
Dlatego warto rozróżniać trzy pojęcia: doświadczenie, umiejętności i kwalifikacje.
Doświadczenie zdobywa się podczas kolejnych wypraw. Umiejętności rozwija się przez świadome ćwiczenie konkretnych czynności. Kwalifikacje natomiast potwierdzają przygotowanie do określonych zadań, szczególnie wtedy, gdy wynikają z odpowiedniego szkolenia lub egzaminu.
Nie każda górska wędrówka wymaga formalnego certyfikatu. Jednak w trudnym terenie zimowym sama liczba przebytych kilometrów nie zastępuje kompetencji technicznych.
Co więcej, nawet posiadanie odpowiednich umiejętności nie eliminuje ryzyka.
W górach doświadczenie powinno uczyć pokory, a nie przekonania o własnej niezawodności.
Najtrudniejsza decyzja? Zawrócić
Wielu turystów wychodzi w góry z jasno określonym celem. Zdobyć szczyt, przejść grań, ukończyć zaplanowaną trasę, zrealizować wymarzoną wyprawę.
Sam doskonale rozumiem tę potrzebę. Znam radość z wejścia na wierzchołek, satysfakcję z długiej wędrówki i poczucie spełnienia, kiedy po wielu godzinach można spojrzeć za siebie na przebytą drogę.
Ale właśnie w tym tkwi jedna z największych pułapek.
Im więcej czasu, wysiłku i emocji poświęciliśmy na osiągnięcie celu, tym trudniej pogodzić się z rezygnacją.
Szczyt jest przecież tak blisko. Jeszcze tylko kilkaset metrów. Jeszcze jedna przełęcz, jeden skalny próg, jedno podejście.
I wtedy łatwo przeoczyć sygnały ostrzegawcze.
Nadciągające chmury. Coraz silniejszy wiatr. Zmęczenie. Narastający niepokój. Pogarszającą się przyczepność podłoża. Zbliżający się zmrok.
To właśnie w takich chwilach rozstrzyga się często bezpieczeństwo całej wyprawy.
Umiejętność zawrócenia nie jest oznaką słabości. Jest dowodem dojrzałości górskiej.
Góry pozostaną na swoim miejscu. Szczyt nie ucieknie. Szlak można przejść innym razem, przy lepszej pogodzie i z odpowiednim przygotowaniem.
Nie zawsze można natomiast cofnąć konsekwencje jednej błędnej decyzji.
Warto pamiętać także o jeszcze jednej rzeczy: odwrót nie zawsze oznacza prostą drogę powrotną. W terenie eksponowanym zejście bywa trudniejsze niż wejście. Dlatego granicę, po której przekroczeniu zaczynamy się wycofywać, trzeba ustalić odpowiednio wcześnie, zanim znajdziemy się w miejscu bez łatwej możliwości odwrotu.
Planowanie trasy zaczyna się jeszcze w domu
Bezpieczna wędrówka nie rozpoczyna się na parkingu ani przy wejściu na szlak. Zaczyna się znacznie wcześniej, podczas przygotowań.
Przed każdą wymagającą wyprawą warto odpowiedzieć sobie na kilka podstawowych pytań.
Czy znam przebieg trasy i jej rzeczywiste trudności? Ile czasu zajmie jej przejście w aktualnych warunkach? Jakie przewyższenia będę musiał pokonać? Czy na szlaku znajdują się miejsca eksponowane, wymagające używania rąk albo specjalistycznego sprzętu?
Czy znam możliwe warianty odwrotu?
Czy prognoza pogody obejmuje wysokość, na której będę się poruszać, czy tylko pobliską miejscowość w dolinie?
Czy mój sprzęt jest odpowiedni do warunków i czy potrafię się nim prawidłowo posługiwać?
I wreszcie – czy posiadam wystarczające umiejętności, aby bezpiecznie przejść tę trasę?
W planowaniu ogromne znaczenie ma także czas.
Listopadowy dzień w Tatrach jest krótki. Słońce zachodzi wcześnie, a w głębokich dolinach i na zacienionych stokach ciemność pojawia się jeszcze szybciej.
Nie można więc przenosić letnich czasów przejścia bezpośrednio na warunki jesienne i zimowe.
Śnieg, lód, konieczność zakładania raków, asekuracja, trudności orientacyjne czy nawet zwykłe zmęczenie mogą znacząco wydłużyć wędrówkę.
Czołówka z zapasowym źródłem zasilania jest niezbędnym elementem wyposażenia, ale nie powinna usprawiedliwiać źle zaplanowanej wycieczki.
Najlepiej przyjąć taki harmonogram, który pozwoli zakończyć wymagający odcinek trasy przed zmrokiem, z odpowiednim zapasem czasu.
Samotnie w góry – wolność i dodatkowa odpowiedzialność
Samotna wędrówka ma swój niepowtarzalny urok. Pozwala wsłuchać się w ciszę, zatrzymać przy pięknym widoku, fotografować bez pośpiechu i przeżywać spotkanie z przyrodą na własnych zasadach.
Rozumiem ludzi, którzy lubią chodzić po górach samotnie.
Ale samotność zwiększa konsekwencje nawet pozornie drobnego wypadku.
Skręcona kostka, upadek, nagłe osłabienie czy utrata orientacji w terenie mogą stać się dużo poważniejszym problemem, kiedy obok nie ma nikogo, kto pomoże, wezwie ratowników albo zabezpieczy przed wychłodzeniem.
W oficjalnym komunikacie po wyprawie na Orlą Perć ratownicy TOPR szczególnie mocno zaapelowali, aby nie wyruszać samotnie w góry w warunkach zimowych.

Trawers powyżej Granackiej Przełęczy, Koncepcja graficzna © Górskie mapy, Źródło topograficzne GUGiK
To ostrzeżenie warto potraktować bardzo poważnie.
Nie oznacza ono, że każda samotna wycieczka jest z definicji nierozsądna. Łatwy szlak w dobrych warunkach i trudna, oblodzona grań to jednak zupełnie różne sytuacje.
Im bardziej wymagający teren, tym większego znaczenia nabiera obecność odpowiednio przygotowanego partnera.
Trzeba również pamiętać, że wspólna wyprawa nie daje automatycznej gwarancji bezpieczeństwa. Partnerzy muszą posiadać umiejętności odpowiednie do planowanej trasy, a decyzje powinny uwzględniać możliwości najsłabszej osoby w zespole.
Sprzęt nie zastąpi wiedzy
W ostatnich latach wyposażenie turystyczne zrobiło ogromny postęp. Nowoczesne ubrania, lekkie plecaki, dokładne mapy cyfrowe, urządzenia GPS i telefony satelitarne znacznie ułatwiają działalność górską.
Jednak najlepszy sprzęt nie pomoże, jeśli nie potrafimy go prawidłowo wykorzystać.
Raki nie zapewniają bezpieczeństwa osobie, która nie umie w nich chodzić. Czekan nie zatrzyma upadku automatycznie – trzeba znać i ćwiczyć techniki jego używania. Zestaw lawinowy z detektorem, sondą i łopatą nie jest skutecznym zabezpieczeniem bez odpowiedniego szkolenia oraz regularnych ćwiczeń.
Podobnie działa nawigacja.
Telefon z mapą może pomóc w odnalezieniu szlaku, ale przy niskiej temperaturze bateria może szybko tracić pojemność. Urządzenie może ulec uszkodzeniu albo przestać działać w najmniej odpowiednim momencie.
Dlatego warto posiadać rozwiązania zapasowe: mapę offline, naładowany telefon, powerbank, a przy poważniejszych wyprawach także papierową mapę i umiejętność korzystania z niej.
Nawet najbardziej zaawansowana technologia nie zwalnia z samodzielnego myślenia.
Pierwszy stopień lawinowy nie oznacza pełnego bezpieczeństwa
Wypadek na Żółtej Turni przypomina o jeszcze jednej niezwykle ważnej kwestii.
Komunikat lawinowy trzeba nie tylko przeczytać, ale również prawidłowo zinterpretować.
Pięciostopniowa skala zagrożenia lawinowego opisuje ogólne warunki w danym rejonie. Nie oznacza to jednak, że każdy stok jest jednakowo bezpieczny lub niebezpieczny.
Znaczenie mają między innymi nachylenie zbocza, ekspozycja, wiatr, struktura pokrywy śnieżnej oraz obecność nawianych depozytów.
Pierwszy stopień oznacza zagrożenie małe, ale nie zerowe.
Niebezpieczne miejsca mogą występować lokalnie, zwłaszcza na stromych stokach, w pobliżu grani i w żlebach.
Dlatego umiejętność oceny sytuacji lawinowej jest zupełnie odrębną kompetencją, której nie można zastąpić doświadczeniem zdobytym podczas letnich wędrówek.
Osoby rozpoczynające zimową działalność w wysokich górach powinny korzystać z odpowiednich szkoleń i zdobywać praktykę w kontrolowanych warunkach.
To wiedza, której warto uczyć się przed wyprawą, a nie dopiero wtedy, gdy pojawia się zagrożenie.
Zmęczenie – przeciwnik, którego łatwo zlekceważyć
W górach wiele trudnych sytuacji nie zaczyna się od nagłego załamania pogody czy spektakularnego zdarzenia.
Czasami wszystko rozpoczyna się od zwykłego zmęczenia.
Po kilku godzinach marszu krok staje się mniej pewny. Spada koncentracja. Coraz trudniej oceniać odległość i czas potrzebny do przejścia kolejnych odcinków.
Do tego dochodzą osłabienie, odwodnienie, wychłodzenie oraz stres.
W takich warunkach nawet łatwiejszy fragment szlaku może okazać się problemem.
Dlatego planując długą wędrówkę, należy uwzględniać nie tylko długość trasy i przewyższenie, ale również własną aktualną kondycję, samopoczucie oraz zdolność do bezpiecznego powrotu.
Nie wystarczy mieć siły na wejście na szczyt. Trzeba zachować je również na zejście.
A właśnie zejście, szczególnie po wielogodzinnym wysiłku, bywa jednym z najbardziej wymagających etapów wyprawy.
Nie można także zapominać, że kondycja zmienia się wraz z wiekiem, stanem zdrowia, poziomem wytrenowania i przerwami w aktywności.
To, że kilka lat temu bez trudu pokonaliśmy określoną trasę, nie oznacza jeszcze, że dzisiaj będzie równie łatwo.
Kiedy należy zrezygnować z dalszej wędrówki?
Nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi. Każda wyprawa przebiega w innych warunkach, a odpowiedzialna decyzja musi uwzględniać aktualną sytuację.
Istnieją jednak sygnały, których nie wolno lekceważyć.
Jeżeli pogoda pogarsza się szybciej, niż przewidywała prognoza, a dalsza droga prowadzi przez odsłonięte partie gór, należy ponownie ocenić plan.
Jeżeli pojawia się oblodzenie, z którym nie potrafimy sobie bezpiecznie poradzić, nie należy kontynuować marszu tylko dlatego, że do celu zostało niewiele.
Jeżeli ktoś w grupie wyraźnie słabnie, ma problemy z koncentracją lub zaczyna się wychładzać, priorytetem staje się jego bezpieczeństwo.
Jeżeli nie jesteśmy pewni przebiegu dalszej trasy, a widoczność gwałtownie spada, warto zatrzymać się w bezpiecznym miejscu i ponownie ustalić położenie.
Zdarzają się również sytuacje, kiedy samodzielny odwrót może być bardziej niebezpieczny niż pozostanie na miejscu i wezwanie pomocy.
Najważniejsze jest, aby nie dopuścić do momentu, w którym wszystkie dostępne rozwiązania stają się złe.
Rozsądek nie polega na tym, że nigdy nie podejmujemy ryzyka. Polega na tym, że potrafimy je rozpoznać, ograniczyć i zrezygnować, kiedy przekracza nasze możliwości.
Ratownicy nie są od oceniania naszych marzeń
Kiedy dochodzi do górskiej tragedii, w internecie bardzo szybko pojawiają się komentarze.
Jedni pytają, dlaczego ktoś w ogóle wybrał się na trudną trasę. Inni oceniają jego doświadczenie, wyposażenie albo decyzje. Nierzadko padają bardzo surowe słowa.
Tymczasem osoby komentujące zwykle nie znają pełnego przebiegu wydarzeń.
Nie wiedzą, jak wyglądały warunki w konkretnym miejscu, jak szybko zmieniała się sytuacja ani jakie możliwości miał człowiek znajdujący się w zagrożeniu.
Warto o tym pamiętać. Ale pamiętajmy też, że ratownicy narażają swoje życie, by nas ratować… Dlatego pokora w górach jest taka ważna… Nie raz wydaje się nam, że jesteśmy niezniszczalni i że nas to nie dotyczy, co przytrafia się innym!
Analizowanie wypadków jest potrzebne, ponieważ pozwala wyciągać wnioski i poprawiać bezpieczeństwo. Czym innym jest jednak rzeczowa analiza przyczyn i zagrożeń, a czym innym publiczne osądzanie człowieka wyłącznie na podstawie kilku informacji.
Ratownicy górscy podejmują działania niezależnie od tego, czy poszkodowany był początkującym turystą, czy osobą z wieloletnim doświadczeniem.
A my, jako miłośnicy gór, powinniśmy przede wszystkim uczyć się na takich wydarzeniach.
Nie po to, aby wskazywać winnych, lecz aby ograniczać prawdopodobieństwo kolejnych tragedii.
Nie tylko Tatry – Babia Góra i Karkonosze również potrafią być groźne
O tym, że zagrożenia nie kończą się na wysokogórskich graniach Tatr, przypominają także wydarzenia z innych polskich pasm.
W sobotę 14 listopada 2026 roku ratownicy Grupy Beskidzkiej GOPR prowadzili wymagającą akcję w rejonie Babiej Góry.
W pobliżu Gówniaka znajdował się osłabiony i wychłodzony turysta, który potrzebował pomocy.
Do akcji skierowano ratowników od strony Markowych Szczawin oraz Polany Krowiarki. Poszkodowanego zabezpieczono przed dalszym wychłodzeniem, a następnie przetransportowano na noszach w kierunku Przełęczy Lipnickiej, gdzie przekazano go zespołowi ratownictwa medycznego.
W działaniach uczestniczyło 14 ratowników. Akcja trwała niemal pięć godzin.
Babia Góra, nazywana Królową Beskidów, jest znana z gwałtownych zmian pogody, silnego wiatru i trudnych warunków zimowych. Choć nie posiada tatrzańskich wysokości, potrafi bardzo szybko zweryfikować przygotowanie turysty.
Podobnie jest w Karkonoszach.
W połowie listopada ratownicy Grupy Karkonoskiej GOPR ostrzegali przed oblodzeniem szlaków i bardzo silnym wiatrem. W rejonie Śnieżnych Stawków prowadzono również akcję pomocy wychłodzonej turystce z urazem kończyny dolnej.
Karkonosze słyną z gwałtownych zmian pogody, silnego wiatru i miejsc, w których pozornie łatwe dojście może w zimowych warunkach stać się poważnym wyzwaniem.
Wystarczy mgła, oblodzenie, zmęczenie i błędna ocena własnych możliwości, aby zwykła wycieczka zamieniła się w niebezpieczną sytuację.
Niebezpieczeństwa nie należy więc mierzyć wyłącznie wysokością szczytu nad poziomem morza.
Każde góry wymagają szacunku.
Kilka zasad, które warto zabrać ze sobą na każdy szlak
Po wielu latach wędrówek coraz mocniej przekonuję się, że najważniejszy element wyposażenia turysty nie znajduje się w plecaku.
Jest nim sposób myślenia.
Warto więc przed każdą trudniejszą wyprawą przypomnieć sobie kilka zasad:
- Poznaj trasę przed wyjściem. Sprawdź trudności techniczne, przewyższenia, czas przejścia i możliwe warianty odwrotu.
- Oceń aktualne warunki. Prognoza pogody, komunikaty ratowników i informacje o zagrożeniu lawinowym mają bezpośredni wpływ na wybór trasy.
- Dostosuj cel do swoich możliwości. Nie wybieraj trudniejszego szlaku tylko dlatego, że inni go pokonali.
- Zdobywaj potrzebne umiejętności. Zimowe góry wymagają innego przygotowania niż letnia turystyka. W razie potrzeby skorzystaj ze szkolenia lub pomocy uprawnionego przewodnika.
- Nie traktuj sprzętu jako gwarancji bezpieczeństwa. Naucz się go prawidłowo używać i regularnie ćwicz.
- Zaplanuj bezpieczny powrót. Uwzględnij zapas czasu, energii i odpowiednią porę zakończenia wędrówki.
- Zadbaj o łączność. Poinformuj bliskich o planowanej trasie i przewidywanej godzinie powrotu. Zabierz naładowany telefon z odpowiednimi aplikacjami ratunkowymi.
- Nie lekceważ sygnałów ostrzegawczych. Zmęczenie, pogarszająca się pogoda, niepewność w trudnym terenie czy problemy zdrowotne wymagają reakcji.
- Nie bój się zawrócić. Rezygnacja ze szczytu może być najlepszą decyzją całego dnia.
- W sytuacji zagrożenia reaguj odpowiednio wcześnie. Jeżeli nie jesteś w stanie bezpiecznie kontynuować lub zakończyć wędrówki, nie zwlekaj z wezwaniem pomocy.
W polskich górach pomoc można wezwać pod numerami 112 lub 985. W Tatrach działa również numer alarmowy TOPR: 601 100 300. Warto mieć zainstalowaną aplikację Ratunek, która może ułatwić przekazanie lokalizacji służbom.
W słowackich górach numer alarmowy HZS to 18 300, a przydatnym narzędziem jest aplikacja HZS.
Trzeba jednak pamiętać, że żadna aplikacja nie zastąpi dobrego przygotowania i rozsądnego planowania.
Góry pozostaną. Najważniejsze, abyśmy mogli do nich wrócić
Nie chciałbym, aby ten artykuł został odebrany jako próba zniechęcania kogokolwiek do górskich wędrówek.
Wręcz przeciwnie.
Góry są moją wielką pasją. Od dziesięcioleci dostarczają mi niezapomnianych przeżyć, pozwalają odkrywać niezwykłe miejsca, poznawać ludzi i odnajdywać spokój daleko od codziennego pośpiechu.
Nie wyobrażam sobie życia bez gór.
Ale właśnie dlatego uważam, że trzeba mówić również o ich niebezpieczeństwach.
Nie tylko wtedy, gdy dochodzi do tragicznego wypadku. Nie tylko późną jesienią i zimą. Nie tylko w odniesieniu do Tatr.
Odpowiedzialność za własne bezpieczeństwo powinna towarzyszyć nam podczas każdej wyprawy, niezależnie od długości szlaku i wysokości celu.
Nie istnieje człowiek całkowicie odporny na błędy. Doświadczony turysta może źle ocenić warunki. Sprawny wspinacz może popełnić błąd techniczny. Nawet dobrze przygotowany zespół może znaleźć się w nieprzewidzianej sytuacji.
Nie chodzi więc o przekonanie, że dzięki doświadczeniu nic złego nam się nie przydarzy.
Chodzi o świadomość własnych ograniczeń i umiejętność podejmowania decyzji, które zmniejszają ryzyko.
Po 35 latach górskich wędrówek wciąż uczę się nowych rzeczy. Każda wyprawa, każdy trudniejszy fragment szlaku i każda zmiana pogody mogą być kolejną lekcją.
Z upływem lat coraz mniej ważne staje się dla mnie samo zdobycie szczytu, a coraz większą wartość ma droga, którą do niego prowadzi. Piękne widoki, chwile samotności, kontakt z przyrodą i ta niezwykła satysfakcja, kiedy po długiej wędrówce można bezpiecznie wrócić do domu.
Bo szczyt nie jest wart każdej ceny.
W górach trzeba mieć odwagę, aby ruszyć przed siebie. Ale czasami jeszcze większej odwagi potrzeba, żeby powiedzieć sobie: dzisiaj wystarczy.
Najważniejszym celem każdej górskiej wyprawy powinien być bezpieczny powrót.
I tej zasady, niezależnie od doświadczenia, nie powinniśmy nigdy zapominać. Z górskim pozdrowieniem
Marcogor
Jeśli lubisz moje górskie opowieści, relacje i przemyślenia, możesz wesprzeć dalszy rozwój bloga symboliczną kawą.
PS. Zdjęcie główne: Zimowa panorama Buczynowych Turni i Granatów z Wielkiego Kopieńca. Fot. Rafał Kozubek / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.



























