Polski himalaizm w liczbach. Korona 14 ośmiotysięczników i wyścig bez tlenu
Gdy dzisiaj słyszymy o Polaku ruszającym na kolejny ośmiotysięcznik, możemy niemal na żywo śledzić jego drogę, oglądać zdjęcia z bazy i po kilku godzinach wiedzieć, co wydarzyło się podczas ataku szczytowego. Trudno uwierzyć, że początki polskiego himalaizmu wyglądały zupełnie inaczej.
W 1939 roku pierwsza polska wyprawa w Himalaje ruszyła na dziewiczą Nanda Devi East. Na szczycie 7434 m stanęli Jakub Bujak i Janusz Klarner. To właśnie tę wyprawę przyjmuje się symbolicznie za początek historii polskiego himalaizmu.
Na pierwszy główny ośmiotysięcznik Polacy musieli poczekać do 1975 roku. Leszek Cichy, Janusz Onyszkiewicz i Krzysztof Zdzitowiecki zdobyli wtedy Gasherbrum II. W tym samym okresie polscy wspinacze działali również na Broad Peak Middle, przekraczając magiczną granicę 8000 metrów, ale ten wierzchołek nie należy do klasycznej czternastki samodzielnych ośmiotysięczników.
Jerzy Kukuczka i Andrzej Czok podczas wyprawy na Mount Everest w 1980 roku. Autor: Andrzej Heinrich Licencja: domena publiczna, PD-Poland
Potem wydarzenia zaczęły przyspieszać.
W 1978 roku Wanda Rutkiewicz została pierwszą osobą z Polski i trzecią kobietą na świecie na Mount Evereście. Dwa lata później Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki dokonali pierwszego w historii zimowego wejścia na ośmiotysięcznik. I od razu był to najwyższy z nich – Mount Everest.
Zaczynała się złota era polskiego himalaizmu.
Reinhold Messner, źródło: Wikipedia.com
Czternaście gór, które stały się Koroną
Na Ziemi znajduje się 14 powszechnie uznawanych samodzielnych szczytów przekraczających wysokość 8000 metrów. Dziesięć leży w Himalajach, cztery w Karakorum.
Zdobycie wszystkich nazwano Koroną Himalajów i Karakorum.
Pierwszy dokonał tego Reinhold Messner. W 1986 roku zamknął czternastkę wejściem na Lhotse. Co więcej, wszystkie szczyty zdobył bez korzystania z dodatkowego tlenu.
Nirmal Purja w bazie pod Mount Everestem w 2021 roku. Autor: Iamthanes ,Licencja: CC BY-SA 4.0
Zaledwie rok później dołączył do niego Jerzy Kukuczka.
Polak potrzebował na swoją drogę niespełna ośmiu lat. Nowe drogi, pierwsze wejścia zimowe, często niewielkie zespoły i sprzęt daleki od tego, którym dysponują dzisiejsze wyprawy sprawiły, że jego Korona do dziś pozostaje jednym z najbardziej niezwykłych rozdziałów historii światowego himalaizmu.
Warto jednak sprostować często powtarzane uproszczenie dotyczące tlenu.
Kukuczka nie zdobył całej Korony bez tlenu. Używał go podczas wejścia na Mount Everest w 1980 roku. Pozostałe 13 ośmiotysięczników zdobył bez dodatkowego tlenu.
Do pierwszej polskiej Korony 14/14 bez tlenu zabrakło więc jednego szczytu.
I – co ciekawe – ponad 35 lat później nadal żaden Polak tego nie dokonał.
Wanda Rutkiewicz, jedna z najwybitniejszych postaci w historii polskiego himalaizmu. Autor / źródło: Instytut Pamięci Narodowej, Licencja: domena publiczna, PD-Poland
Czterech Polaków z pełną Koroną
Do tej pory wszystkie 14 ośmiotysięczników zdobyło czworo Polaków.
| Himalaista | Lata zdobywania Korony | Miejsce w historycznej kolejności | Styl i tlen |
|---|---|---|---|
| Jerzy Kukuczka | 1979-1987 | 2. na świecie | 13 z 14 bez tlenu, tlen na Evereście |
| Krzysztof Wielicki | 1980-1996 | 5. na świecie | tlen podczas pierwszego wejścia na Everest, później bez tlenu |
| Piotr Pustelnik | 1990-2010 | 20. na świecie | styl mieszany, tlen na kilku szczytach |
| Dorota Rasińska-Samoćko | 2021-2024 | pierwsza Polka | tlen z butli i wsparcie Szerpów |
Piotr Pustelnik korzystał z dodatkowego tlenu podczas wejść między innymi na Everest, K2, Lhotse, Kanczendzongę, Makalu i Annapurnę. Na Manaslu używał tlenu podczas snu.
Dorota Rasińska-Samoćko zamknęła swoją Koronę 9 października 2024 roku na Sziszapangmie i została pierwszą Polką z kompletem 14 ośmiotysięczników.
To pokazuje jednocześnie, jak bardzo zmienił się świat najwyższych gór. Dziś obok himalaizmu sportowego funkcjonują potężne wyprawy komercyjne, Szerpowie przygotowują drogi, rozwieszają liny i transportują tlen, a na niektórych popularnych ośmiotysięcznikach działają setki ludzi.
Sam szczyt pozostaje ten sam, ale sposób dotarcia na niego może być zupełnie inny.
Dorota Rasińska-Samoćko podczas 27. Kolosów w Gdyni w 2025 roku. Autor: Marcin Sochacki (Wanted) ,Licencja: CC BY-SA 4.0
Jest jeszcze jeden problem – czy naprawdę byli na szczycie?
W ostatnich latach historia Korony zrobiła się jeszcze bardziej skomplikowana.
Dzięki analizie zdjęć, zapisów GPS i dokładnych modeli terenu okazało się, że na niektórych ośmiotysięcznikach dawniej za szczyt uznawano punkty, które nie były najwyższym miejscem góry. Problem dotyczył szczególnie Manaslu, Sziszapangmy i Broad Peaku.
Dlatego obok klasycznej, historycznej listy powstała znacznie bardziej rygorystyczna klasyfikacja „true summit”.
Według danych 8000ers.com z kwietnia 2026 roku pełną Koronę zgodną z dzisiejszym kryterium prawdziwych wierzchołków miało 39 osób, w tym 15 kobiet.
W tej klasyfikacji pierwszym człowiekiem z kompletem 14 prawdziwych wierzchołków jest Ed Viesturs, który zakończył projekt w 2005 roku. Co ważne, wszystkie zdobył bez dodatkowego tlenu.
Nie oznacza to, że Messner, Kukuczka czy inni pionierzy zostali nagle wymazani z historii. Po prostu wspinali się według wiedzy i zasad swojej epoki.
Dlatego poniższą listę należy traktować jako historyczną listę zdobywców Korony, a nie ranking według najnowszej klasyfikacji true summit.
Adam Bielecki, polski himalaista i uczestnik wielu zimowych wypraw w Himalaje i Karakorum. Autor: Ja Fryta, Licencja: CC BY-SA 2.0
Zdobywcy wszystkich 14 ośmiotysięczników
Stan zestawienia: 29 września 2026 roku. Pierwszych 77 nazwisk tworzy szeroka historyczna lista zamknięta po sezonie 2025. Do niej dopisałem trzy potwierdzone ukończenia z lata 2026 roku.
| Nr | Zdobywca | Kraj | Rok ukończenia |
|---|---|---|---|
| 1 | Reinhold Messner | Włochy | 1986 |
| 2 | Jerzy Kukuczka | Polska | 1987 |
| 3 | Erhard Loretan | Szwajcaria | 1995 |
| 4 | Carlos Carsolio | Meksyk | 1996 |
| 5 | Krzysztof Wielicki | Polska | 1996 |
| 6 | Juanito Oiarzabal | Hiszpania | 1999 |
| 7 | Sergio Martini | Włochy | 2000 |
| 8 | Park Young-seok | Korea Południowa | 2001 |
| 9 | Um Hong-gil | Korea Południowa | 2001 |
| 10 | Alberto Iñurrategi | Hiszpania | 2002 |
| 11 | Han Wang-yong | Korea Południowa | 2003 |
| 12 | Ed Viesturs | USA | 2005 |
| 13 | Silvio Mondinelli | Włochy | 2007 |
| 14 | Iván Vallejo | Ekwador | 2008 |
| 15 | Denis Urubko | Kazachstan | 2009 |
| 16 | Ralf Dujmovits | Niemcy | 2009 |
| 17 | Veikka Gustafsson | Finlandia | 2009 |
| 18 | Andrew Lock | Australia | 2009 |
| 19 | João Garcia | Portugalia | 2010 |
| 20 | Piotr Pustelnik | Polska | 2010 |
| 21 | Edurne Pasaban | Hiszpania | 2010 |
| 22 | Abele Blanc | Włochy | 2011 |
| 23 | Mingma Sherpa | Nepal | 2011 |
| 24 | Gerlinde Kaltenbrunner | Austria | 2011 |
| 25 | Vassily Pivtsov | Kazachstan | 2011 |
| 26 | Maxut Zhumayev | Kazachstan | 2011 |
| 27 | Kim Jae-soo | Korea Południowa | 2011 |
| 28 | Mario Panzeri | Włochy | 2012 |
| 29 | Hirotaka Takeuchi | Japonia | 2012 |
| 30 | Chhang Dawa Sherpa | Nepal | 2013 |
| 31 | Kim Chang-ho | Korea Południowa | 2013 |
| 32 | Jorge Egocheaga | Hiszpania | 2014 |
| 33 | Radek Jaroš | Czechy | 2014 |
| 34 | Nives Meroi | Włochy | 2017 |
| 35 | Romano Benet | Włochy/Słowenia | 2017 |
| 36 | Peter Hámor | Słowacja | 2017 |
| 37 | Azim Gheychisaz | Iran | 2017 |
| 38 | Ferran Latorre | Hiszpania | 2017 |
| 39 | Òscar Cadiach | Hiszpania | 2017 |
| 40 | Kim Mi-gon | Korea Południowa | 2018 |
| 41 | Sanu Sherpa | Nepal | 2019 |
| 42 | Nirmal Purja | Nepal/Wielka Brytania | 2019 |
| 43 | Mingma Gyabu Sherpa | Nepal | 2019 |
| 44 | Kim Hong-bin | Korea Południowa | 2021 |
| 45 | Nima Gyalzen Sherpa | Nepal | 2022 |
| 46 | Dong Hong-Juan | Chiny | 2023 |
| 47 | Kristin Harila | Norwegia | 2023 |
| 48 | Sophie Lavaud | Szwajcaria/Francja/Kanada | 2023 |
| 49 | Tunç Fındık | Turcja | 2023 |
| 50 | Tenjen Lama Sherpa | Nepal | 2023 |
| 51 | Gelje Sherpa | Nepal | 2023 |
| 52 | Chris Warner | USA | 2023 |
| 53 | Marco Camandona | Włochy | 2024 |
| 54 | Naoki Ishikawa | Japonia | 2024 |
| 55 | Tracee Metcalfe | USA | 2024 |
| 56 | Sirbaz Khan | Pakistan | 2024 |
| 57 | Dawa Gyalje Sherpa | Nepal | 2024 |
| 58 | Mingma Gyalje Sherpa | Nepal | 2024 |
| 59 | Mario Vielmo | Włochy | 2024 |
| 60 | Naoko Watanabe | Japonia | 2024 |
| 61 | Adrian Laza | Rumunia | 2024 |
| 62 | Pasang Nurbu Sherpa | Nepal | 2024 |
| 63 | Shehroze Kashif | Pakistan | 2024 |
| 64 | Dorota Rasińska-Samoćko | Polska | 2024 |
| 65 | Adriana Brownlee | Wielka Brytania | 2024 |
| 66 | Nima Rinji Sherpa | Nepal | 2024 |
| 67 | Alasdair McKenzie | Francja/Wielka Brytania | 2024 |
| 68 | Alina Pekova | Rosja/ZEA | 2024 |
| 69 | Ko-Erh „Grace” Tseng | Tajwan | 2024 |
| 70 | Mingtemba Sherpa | Nepal | 2024 |
| 71 | Tejan Gurung | Nepal/Wielka Brytania | 2024 |
| 72 | Pasang Tendi | Nepal | 2024 |
| 73 | Uta Ibrahimi | Kosowo | 2025 |
| 74 | Saško Kedev | Macedonia Północna | 2025 |
| 75 | Afsane Hesamifard | Iran | 2025 |
| 76 | Chhiring Sherpa | Nepal | 2025 |
| 77 | Nikol Kovalchuk | USA/Rosja | 2025 |
| 78 | Kili Pemba Sherpa | Nepal | 2026 |
| 79 | Lakpa Temba Sherpa | Nepal | 2026 |
| 80 | Phur Galjen Sherpa | Nepal | 2026 |
Polacy pojawiają się więc bardzo wysoko w tej historii. Kukuczka jest numerem 2, Wielicki numerem 5, Pustelnik numerem 20, a po latach dołączyła do nich Rasińska-Samoćko.
Ryszard Pawłowski, jeden z najbardziej doświadczonych polskich himalaistów i przewodników wysokogórskich. Autor: użytkownik AvantaR, Licencja: CC BY-SA 3.0 / GFDL
Kto z Polaków jest dziś najbliżej Korony?
Tutaj robi się naprawdę ciekawie.
Najbliżej kompletu 14 nie jest obecnie Piotr Krzyżowski, lecz Waldemar Kowalewski.
| Himalaista | Zdobyte z 14 | Czego brakuje | Charakter projektu |
|---|---|---|---|
| Waldemar Kowalewski | 12 | Cho Oyu, Sziszapangma | styl mieszany, celem jest pełna Korona |
| Piotr Krzyżowski | 11 | Annapurna, Cho Oyu, Sziszapangma | wszystkie bez dodatkowego tlenu |
| Ryszard Pawłowski | 11 | nie realizuje projektu Korony | większość bez tlenu, Everest z tlenem |
| Kinga Baranowska | 9 | 5 szczytów | wszystkie bez dodatkowego tlenu |
| Bartek Ziemski | 9 | 5 szczytów | wszystkie bez tlenu, dodatkowo zjazdy narciarskie |
| Andrzej Bargiel | 7 głównych szczytów Korony | projekt narciarski, nie klasyczne kolekcjonowanie Korony | bez tlenu, zjazdy na nartach |
Waldemar Kowalewski od lat otwarcie realizuje projekt 14 x 8000. Po sezonie 2024 zostały mu tylko Cho Oyu i Sziszapangma. W 2025 roku podczas kolejnej wyprawy na Broad Peak uległ poważnemu wypadkowi lawinowemu i złamał nogę.
Ryszard Pawłowski jest przypadkiem szczególnym. Zdobył aż 11 różnych ośmiotysięczników i wielokrotnie wracał na nie jako przewodnik, ale sam podkreśla, że nigdy nie zależało mu na kolekcjonowaniu Korony.
Polski wyścig bez tlenu
Tutaj prowadzenie obejmuje już Piotr Krzyżowski.
Kinga Baranowska, polska himalaistka i zdobywczyni dziewięciu ośmiotysięczników. Autor: Marek Kowalski
Licencja: CC BY-SA 4.0
20 maja 2026 roku wszedł na Kanczendzongę. Był to jego jedenasty ośmiotysięcznik, wszystkie zdobyte bez dodatkowego tlenu z butli. Działa również bez personalnego wsparcia Szerpów.
Do pełnej czternastki brakuje mu Annapurny, Cho Oyu i Sziszapangmy.
| Himalaista | Główne ośmiotysięczniki zdobyte bez tlenu | Uwagi |
|---|---|---|
| Piotr Krzyżowski | 11 | wszystkie jego ośmiotysięczniki bez tlenu |
| Ryszard Pawłowski | 10 | 11 różnych szczytów, tlen tylko podczas wejść na Everest |
| Kinga Baranowska | 9 | wszystkie bez tlenu |
| Bartek Ziemski | 9 | wszystkie bez tlenu i bez personalnego wsparcia Szerpów |
| Andrzej Bargiel | 7 z klasycznej Korony | dodatkowo Sziszapangma Central, wszystkie projekty narciarskie bez tlenu |
| Oswald Rodrigo Pereira | 5 | wszystkie bez tlenu |
| Adam Bielecki | 5 | wszystkie bez tlenu |
I właśnie tutaj może zostać napisany kolejny ważny rozdział polskiego himalaizmu.
Jeżeli Piotr Krzyżowski zdobędzie trzy brakujące góry w tym samym stylu, zostanie pierwszym Polakiem, który skompletuje wszystkie 14 ośmiotysięczników bez korzystania z tlenu z butli.
Jerzemu Kukuczce zabrakło do tego jednego beztlenowego Everestu.
Anna Czerwińska, jedna z najważniejszych postaci polskiego kobiecego himalaizmu. Zdjęcie: seria z Pol’and’Rock Festival 2015
Ziemski i Bargiel – inny wyścig
Bartek Ziemski i Andrzej Bargiel tworzą jeszcze osobną historię, bo dla nich wejście na szczyt jest dopiero połową zadania.
Ziemski ma już dziewięć ośmiotysięczników. Wszystkie zdobył bez dodatkowego tlenu i personalnego wsparcia Szerpów, a następnie zjeżdżał z nich na nartach. Wiosną 2026 roku dołożył Lhotse i Mount Everest.
Bargiel idzie własną drogą. Ma na koncie siedem głównych wierzchołków należących do klasycznej Korony oraz Sziszapangmę Central, która nie jest głównym szczytem tej góry.
W czerwcu 2026 roku dokonał pierwszego pełnego zjazdu narciarskiego z Nanga Parbat bez dodatkowego tlenu. Tym samym skompletował zjazdy ze wszystkich pięciu pakistańskich ośmiotysięczników.
W chwili, gdy piszę ten tekst, rozpoczyna kolejną wyprawę. Celem jest Dhaulagiri – wejście i zjazd na nartach bez dodatkowego tlenu.
Edurne Pasaban, hiszpańska himalaistka i pierwsza kobieta uznana za zdobywczynię wszystkich czternastu ośmiotysięczników. Autor: Irekia , Licencja: CC BY 2.0
O jego historycznym zjeździe z Nanga Parbat pisałem już wcześniej w Górskim Newsie o wyczynie Bargiela.
Polki w Himalajach – od Wandy do Doroty i Kingi
Nie sposób opowiadać tej historii bez kobiet.
Wanda Rutkiewicz była pierwszą osobą z Polski na Mount Evereście. Zdobyła osiem ośmiotysięczników i marzyła o wszystkich czternastu. Jej „Karawana do Marzeń” zakończyła się w 1992 roku na Kanczendzondze.
Anna Czerwińska zdobyła sześć ośmiotysięczników.
Kinga Baranowska ma dziewięć i wszystkie zdobyła bez dodatkowego tlenu.
Dorota Rasińska-Samoćko jako pierwsza Polka zamknęła pełną Koronę, korzystając podczas swoich wypraw również z tlenu i wsparcia Szerpów.
| Polka | Liczba ośmiotysięczników | Styl |
|---|---|---|
| Dorota Rasińska-Samoćko | 14 | pełna Korona, tlen i wsparcie Szerpów |
| Kinga Baranowska | 9 | wszystkie bez tlenu |
| Wanda Rutkiewicz | 8 | pionierka polskiego himalaizmu kobiecego |
| Anna Czerwińska | 6 | jedna z najwybitniejszych polskich himalaistek |
Kinga pozostaje więc Polką z największą liczbą różnych ośmiotysięczników zdobytych bez dodatkowego tlenu.
Gerlinde Kaltenbrunner, zdobywczyni wszystkich czternastu ośmiotysięczników bez używania dodatkowego tlenu.
Autor: Franz Johann Morgenbesser, Licencja: CC BY-SA 2.0
Kobiety i Korona – światowe kamienie milowe
Także tutaj współczesna weryfikacja wierzchołków zmieniła część statystyk.
| Osiągnięcie | Himalaistka | Rok |
|---|---|---|
| Pierwsza szeroko uznawana kobieta z historyczną Koroną | Edurne Pasaban | 2010 |
| Pierwsza kobieta z historyczną Koroną bez tlenu | Gerlinde Kaltenbrunner | 2011 |
| Pierwsza kobieta z 14 zweryfikowanymi true summits | Dong Hong-Juan | 2023 |
| Pierwsza kobieta z 14 true summits bez tlenu | He Jing | 2025 |
| Pierwsza Polka z Koroną | Dorota Rasińska-Samoćko | 2024 |
To dobry przykład tego, dlaczego przy dzisiejszych rekordach trzeba zawsze dopisywać, według jakiego kryterium zostały ustanowione.
Świat bez tlenu
W historycznym zestawieniu pierwszym człowiekiem, który zdobył wszystkie 14 bez dodatkowego tlenu, pozostaje Reinhold Messner.
Według współczesnej, rygorystycznej klasyfikacji true summit pierwszym człowiekiem, który faktycznie stanął na najwyższych punktach wszystkich 14 i zrobił to bez tlenu, jest Ed Viesturs.
Andrzej Bargiel podczas Pol’and’Rock Festival 2018. Polski himalaista i skialpinista, autor pierwszego pełnego zjazdu na nartach z K2. Autor: Ralf Lotys (Sicherlich), Licencja: CC BY 4.0
Pierwszą kobietą w historycznej klasyfikacji 14/14 bez tlenu została Gerlinde Kaltenbrunner. Według współczesnego standardu true summit pierwszą kobietą z kompletem bez tlenu jest He Jing, która w 2025 roku wróciła na Manaslu i dotarła do zweryfikowanego najwyższego punktu góry.
Jest też rekord szybkości. Nirmal Purja ukończył pełny cykl 14 prawdziwych wierzchołków bez tlenu w 2 lata i 150 dni.
W przypadku Nirmala Purji warto doprecyzować jeszcze jedną rzecz. Jego słynny wynik z 2019 roku, kiedy w ramach Project Possible wszedł na 14 ośmiotysięczników w 6 miesięcy i 6 dni, został później ponownie oceniony po zaostrzeniu kryteriów dotyczących tzw. true summits. W przypadku Manaslu i Dhaulagiri wcześniejsze wejścia nie zostały uznane za osiągnięcie właściwych najwyższych wierzchołków. Dlatego dziś trzeba rozdzielić te dwa osiągnięcia: rekordowy projekt z 2019 roku oraz późniejsze ukończenie pełnego cyklu 14 prawdziwych wierzchołków bez dodatkowego tlenu. Ten drugi Purja zamknął w 2 lata i 150 dni, od 7 maja 2022 roku do 4 października 2024 roku.
Czasy się zmieniają. Zmienia się sprzęt, logistyka, sposób wspinania i dokładność pomiarów.
Ale wysokość pozostaje ta sama.
Od Kukuczki do Krzyżowskiego
Kiedy patrzę na te liczby, najbardziej interesująca wydaje mi się ciągłość tej historii.
W 1939 roku Bujak i Klarner stali na Nanda Devi East. W 1975 roku Polacy weszli na Gasherbrum II. Rutkiewicz otworzyła nam Everest. Cichy i Wielicki otworzyli zimę. Kukuczka ruszył za Messnerem i w niespełna osiem lat zdobył wszystkie czternaście.
Piotr Krzyżowski, polski himalaista, ratownik GOPR i zdobywca ośmiotysięczników bez dodatkowego tlenu.
Później przyszli Wielicki i Pustelnik.
Dzisiaj mamy Krzyżowskiego, Ziemskiego, Baranowską, Bargiela, Kowalewskiego i kolejne pokolenie wspinaczy szukających własnego sposobu na najwyższe góry.
Nie wszyscy ścigają się o tę samą rzecz.
Jeden zbiera Koronę. Drugi chce zrobić ją bez tlenu. Inny chce zjechać ze szczytu na nartach. Jeszcze inny zamiast kolekcjonowania normalnych dróg wybiera trudną ścianę albo nową linię.
I może właśnie dlatego statystyki ośmiotysięczników są tak ciekawe.
Pokazują liczbę szczytów, ale nie opowiadają całej historii.
Za każdym „11 z 14” albo „9 z 14” kryją się przecież lata przygotowań, odwrotów, kolejnych prób, pogody, ryzyka i decyzji podejmowanych wysoko ponad światem.
A przed polskim himalaizmem wciąż pozostaje jedno bardzo ciekawe pytanie.
Kto jako pierwszy z Polaków zamknie wszystkie 14 bez dodatkowego tlenu?
Na razie najbliżej jest Piotr Krzyżowski.
Waldemar Kowalewski, źródło: pap.pl
Ale w najwyższych górach świata trzy brakujące szczyty to nadal ogromny kawał drogi.
Czytaj dalej: Nie jesteś drugi. Jesteś wielki – włoski portret Jerzego Kukuczki,
Rekordy i dramaty w Himalajach – raport z ośmiotysięczników
oraz najnowszy Górski News z Himalajów.
Z górskim pozdrowieniem
Marcogor
