Odkrycie Zlatych Hor i wejście na Příčný vrch z Horní Údolí
Bywałem już w Górach Opawskich wchodzących w skład pasma górskiego Jesioników (cz. Jeseníky), w Sudetach Wschodnich, leżących głównie w Czechach, ale częściowo także w Polsce. Czesi nazywają te góry Zlatohorská vrchovina, od nazwy największego miasta regionu. Wybrałem się właśnie tam ostatniego roku, by zobaczyć to piękne, stare miasteczko i zdobyć najwyższy szczyt- Příčný vrch (pol. Góra Poprzeczna), położonym w całości na terenie Czech. Tak przy okazji była to kolejna góra do mojej Korony Czeskich Gór.
zabytkowy ratusz w Zlatych Horach
W Czechach Góry Opawskie graniczą: od zachodu z Przedgórzem Paczkowskim (cz. Žulovská pahorkatina) i Górami Złotymi (cz. Rychlebské hory), od południowego zachodu z Wysokim Jesionikiem (cz. Hrubý Jeseník) i od południa z Niskim Jesionikiem (cz. Nízký Jeseník). W Polsce Zlatohorská vrchovina nazywana jest Opolskimi Bieszczadami, ponieważ nadal są to stosunkowo odległe, zalesione i słabo zaludnione obszary. Z Górami Opawskimi wiąże się też wiele tajemnic (związanych ze znajdującymi się tu złożami złota oraz zaginionym miastem Rosenau).
centrum miasteczka
Obszar Gór Opawskich, w przeszłości określano popularnie jako Górnośląski Zakątek Górski (niem. Oberschlesische Gebirgsecke), ponieważ był on jedynym obszarem z górami na Górnym Śląsku należącymi do Niemiec. Miasto Zlaté Hory zawdzięcza swój rozwój właśnie wydobyciu złota w okolicy. Słysząc te wszystkie historie zajechałem tam, by przyjrzeć się temu z bliska… 🙂 Historycznie położone jest na Dolnym Śląsku, w jego czeskiej części (powiat Jesenik) – w przeszłości wchodziło w skład dolnośląskiego, biskupiego księstwa nyskiego.
kościół parafialny w Zlatych Horach
Zlaté Hory leżą przy granicy z Polską, w odległości 2 km od Głuchołaz, nad rzeką Złoty Potok (lewy dopływ Prudnika). Pierwsza wzmianka o okolicy pochodzi z 1222, kiedy o miejscowe kopalnie złota spierał się książę Władysław III Henryk z biskupem wrocławskim Wawrzyńcem. Ze względu na długie tradycje w poszukiwaniu i wytapianiu złota w pobliżu tej miejscowości znajduje się skansen górniczy pokazujący poszukiwanie i wytwarzanie złota. Dla amatorów turystyki aktywnej przygotowano liczne szlaki turystyczne, rowerowe oraz narciarskie.
Kaplica św. Rocha nad miastem
Warto zobaczyć zabytkowe centrum miasta oraz ruiny zamków Edelštejn, Leuchtenštejn i Koberštejn w okolicy. Spacerując po tym terenie natrafimy również na mnóstwo zamkniętych sztolni. Bardzo ciekawa jest kaplica św. Rocha, górująca nad miastem, powstała w XVII wieku, niestety obecnie w bardzo złym stanie! W samym mieście powinniśmy obejrzeć kościół parafialny Wniebowzięcia Marii Panny, w dzisiejszym kształcie od XVIII wieku oraz kościół św. Krzyża, przy dawnym szpitalu, z II połowy XVIII wieku. Zeszło mi parę godzin, by odkryć to wszystko…
kościół pielgrzymkowy Maria-Hilf,
Później podjechałem autem do jeszcze jednej atrakcji, schowanej w lesie. Mowa o Kościele Marii Panny Wspomożycielki Wiernych – (Maria Hilf). To słynne miejsce kultu i znany ośrodek pątniczy. Możemy tam podjechać samochodem na parking przed świątynią lub zostawić go wcześniej na jednym z poniższych placów, kierując się ze Zlatych Hor w stronę Heřmanovic. Okolica jest starym terenem górniczym. W 1647 chronili się tutaj uchodźcy przed wojskami szwedzkimi plądrującymi niżej położone tereny.
obraz Matki Bożej w sanktuarium
Później objawiła się w tym miejscu przypadkowemu przechodniowi Matka Boska, co upamiętniono drewnianą kaplicą, następnie zastąpioną kościołem murowanym. Świątynię zburzono na polecenie komunistycznych władz w 1973 roku! Po aksamitnej rewolucji do 1995 obiekty odbudowano i dlatego dziś możemy je nawiedzać… Poniżej samej świątyni bije natomiast źródło, którego woda uchodzi za cudowną lub leczniczą. Kapliczka nad źródłem jest jedyną pozostałą, oryginalną budowlą z pierwotnego założenia zburzonego przez komunistów!
Studánka Mariánská
Po zobaczeniu tylu historycznych miejsc w miasteczku i okolicy drugą część dnia postanowiłem spędzić na górsko. Do zdobycia miałem najwyższy szczyt pasma! Podjechałem znowu, tym razem do przysiółka Zlaté Hory – Horní Údolí, gdzie zostawiłem auto przy drodze niedaleko kościoła św. Jana Křtitele. Wieś leży ok. 5 km na południowy zachód od centrum Zlatych Hor, w dolinie u południowo-zachodnich podnóży masywu Příčneho vrchu, który miałem zdobyć! Na terenie wsi od średniowiecza prowadzono bardzo intensywne prace górnicze.
kamienny słup św. Rocha
Rewir górniczy zwany Starohoři (niem. Altenberg) był największym w okolicach Zlatych Hor ośrodkiem eksploatacji rud złota ze złóż pierwotnych. Pierwsze wzmianki o górnictwie w tym rejonie pochodzą z lat 1318-1343! Do dziś powyżej kościoła stoi stary kamienny słup św. Rocha. Tutaj zaczyna się niebieski szlak na kulminację Zlatohorskiej vrchoviny. Wybiega także stąd ścieżka dydaktyczna, dzięki której można poznać dawne sztolnie i jamy, gdzie wydobywano złoto. A przy szlaku również kilka odkryłem! Już na początku, przed wejściem do lasu mijamy ładną kapliczkę. Potem zagłębiamy się w las…
kapliczka na początku niebieskiego szlaku, w dole widać kościół w Horni Udolie
Już po kilku minutach docieramy na obszerną polanę, z piękną Kaplicą św. Anny. A niedaleko odnajdziemy cudowne źródełko św. Marty! To następne sacrum w tym regionie warte odwiedzin. Po kolejnych minutach docieramy do miejsca zwanego 'Starohoří – Kunstschacht”. To największe zgrupowanie wspomnianych sztolni, dziur i jam w miejscu dawnego wydobycia! Są one ogrodzone barierkami, gdyż wpadnięcie tam mogłoby zakończyć się tragicznie. Przy niektórych postawiono tablicę opisujące historię tych rejonów.
Kaplica św. Anny
Zszedłem tu na zielono znakowaną ścieżkę dydaktyczną, by obejrzeć więcej tych historycznych miejsc. Po chwili jednak znów byłem na niebieskim szlaku i wróciłem się nim kawałek, by zobaczyć ciekawą budowlę, symboliczną „Mohyla sv. Rocha (Mohyla přátelství). Wróciłem po własnych śladach i szybko osiągnąłem główny grzbiet Gór Opawskich. Odtąd kierowałem się czerwonym szlakiem i nim już szybko wspiąłem się na kulminację Příčnego vrchu (975 m). Góra ma formę płaskiego grzbietu o długości około 3 km, stąd ciężko dostrzec najwyższy punkt!
symboliczna mogiła św. Rocha
Masyw Příčnego vrchu jest porośnięty lasem świerkowym i fragmentami buczyną, zatem widoków się nie spodziewajmy. Choć, gdy ruszyłem kawałek na pn.- wsch. z małej polany udało się coś dojrzeć. Na połaci szczytowej znajduje się punkt geodezyjny o wysokości 974,71 m n.p.m. Od średniowiecza góra była miejscem wydobycia złota oraz innych metali, takich jak ołów, miedź czy piryt. Pozostałością po nich są dziesiątki szybów oraz chodników o łącznej długości około 150 km, jednak większość z nich została zasypana ze względu na bezpieczeństwo.
jedna ze sztolni w okolicy szczytu
W sąsiedztwie wierzchołka okryłem jednak kilka sztolni i jam, jak choćby „Hackelsberg G”. Na potrzeby edukacyjne utworzono w masywie Poprzecznej Góry dwie ścieżki dydaktyczne na trasach:
- (Údolská hornická NS) Horní Údolí – góra Příčný vrch – Dolní Údolí (z 19 stanowiskami obserwacyjnymi)
na wierzchołku Příčný vrch
2. (Hornická NS) Zlaté Hory – Sanktuarium Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych ( Maria Hilf) – góra Výr – góra Příčný vrch – góra Zámecký vrch – Zlaté Hory (z 15 stanowiskami obserwacyjnymi).
Chatę Na Příčné
Schodząc kawałek z czerwonego szlaku dziką dróżką na północ odnajdziemy tutaj drewnianą „Chatę Na Příčné”, ale niestety zamkniętą dla turystów. Kilka pamiątkowych fotek i ruszyłem dalej czerwonym szlakiem w stronę Hornickich skáł. To najlepszy punkt widokowy w pobliżu szczytu, zatem znowu parę zdjęć i pomaszerowałem przed siebie… Trzeba było pomyśleć o powrocie do samochodu, więc gdy zobaczyłem fajną drogę leśną, odchodzącą w prawo od szlaku, lekko w dół skręciłem w nią. I tak szybko znalazłem się na zielonym szlaku biegnącym tu z Heřmanovic.
Hornicke skály
Prowadzi on cały czas wygodną, utwardzoną drogą nazwaną przez leśników „Příčna”. Minąłem interesujący punkt widokowy na południe i zszedłem na siodło przełęczy o nazwie „Prameny Opavice” Stoi tutaj wiata turystyczna, gdzie mogłem wygodnie coś zjeść przed dalszą wędrówką! Kontynuowałem ją zielonym szlakiem znowu przechodząc przez ciekawy punkt widokowy, by w miejscu zwanym” Nad Horním Údolím” odbić w prawo na niebieski szlak. Nim już szybko zszedłem do wsi, trasą pełną zakosów pod wyciągiem narciarskim.
Studánka Pod Jeřábem
Jeszcze odkryłem świetne źródełko tj. „Studánka Pod Jeřábem” i dotarłem do szosy w Horní Údolí. Odrobina wysiłku, by podejść za drogą do kościoła i cmentarza, gdzie czekało moje auto i zakończyła się kolejna przygoda. Przy płocie stoi tu ładna figura św. Floriana i to była ostatnia rzecz, jaką tutaj zobaczyłem przed odjazdem na nocleg do Zlatych Hor. Odkryłem następne niezwykłe miejsca na swojej trasie podróżnika i szczęśliwy mogłem udać się na zasłużony wypoczynek. A Was jak zawsze zapraszam na koniec do obejrzenia galerii zdjęć i czytania innych opowieści o mych wędrówkach!
Powyżej zostawiam mapkę mojej trasy na około 11,5 km, a z porannym zwiedzaniem zeszło mi w tym regionie prawie cały dzień! A jeśli ten wpis dał Ci wartość, znalazłeś u mnie potrzebną wiedzę, inspiracje do podróży, to będę wdzięczny, jeśli postawisz mi kawę przez serwis Buycoffee. Tworzę bloga z ogromną przyjemnością i pasją od ponad 13 lat. Może komuś wpadnie do głowy udać się w te rejony z gotowym planem? Drukujcie śmiało i traktujcie jako mapę działań… 🙂 Z górskim pozdrowieniem
Marcogor
