Zwiedzanie Katanii- starego miasta na Sycylii
Będąc na krótkim urlopie na Sycylii to wyboru miałem dwa lotniska, żeby tam dolecieć. Wybrałem to w Katanii, by być bliżej Etny. A jak już miałem tam także nocleg, nie sposób było, żeby jeden dzień pobytu nie przeznaczyć na zwiedzanie tego starego miasteczka. Katania leży na wschodnim wybrzeżu Sycylii na północnym krańcu Zatoki Katańskiej. Pod miastem płynie podziemna rzeka Amenano, widoczna w jednym punkcie, na południe od Piazza Duomo. Według danych na rok 2023 gminę zamieszkiwały 298 762 osoby, więc to całkiem spore miasto.
widok na Katanię z wieży kościoła Badia di Sant’Agata na Placu Duomo
W Katanii znajduje się port morski i liczne plaże, ale raczej to nie ten typ turysty przyciąga aglomeracja. Magnesem jest wulkan Etna- największy w Europie oraz zabytki, w tym także z czasów rzymskich! Mnie również to głównie interesowało. Większość z nich znajduje się w centrum historycznym Katanii i najlepiej odkrywać je pieszo, gdyż to spacer na 12-15 km. I przy okazji poznamy klimat miasteczka, zobaczymy jak żyją prawdziwi Sycylijczycy, czym się zajmują itd. Mnie ubodło to, że poza centrum i reprezentacyjną ulicą Via Etna wszędzie jest syf i brud w skali nie do wyobrażenia w Polsce, gdzie moi rodacy dbają przeważnie o czystość wokół swego obejścia!
port w Katanii
Ale zajmijmy się tym co warto tutaj zobaczyć! Założone w 729 p.n.e. przez Chalkidyjskich Greków z pobliskiego Naxos, miasto szczyci się tysiącletnią historią, której pozostałości wzbogacają jego artystyczne, architektoniczne i kulturowe dziedzictwo. Było ważnym miastem rzymskim, a potem grecko-bizantyjskim aż do 900 roku, kiedy to zostało podbite przez Arabów, a później przez Normanów. Za panowania dynastii aragońskiej było stolicą Królestwa Sycylii, a od 1434 roku, na polecenie króla Alfonsa V, jest siedzibą najstarszego uniwersytetu na wyspie.
budynek uniwersytetu
W ciągu swojej historii była wielokrotnie dotknięta erupcjami wulkanicznymi (najbardziej imponujące w czasach historycznych to ta z 1669 roku) oraz trzęsieniami ziemi (najbardziej katastrofalne zapamiętane to te z lat 1169 i 1693). Barok jego historycznego centrum został w 2002 roku wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Pierwotne jądro miasta znajdowało się na wzgórzu Monte Vergine (49 m n.p.m.), powstałe w wyniku prehistorycznej erupcji Etny. Ciekawe są publiczne tereny zielone, które składają się z wielu parków położonych w mieście (jest ich 20).
w parku Belliniego
Sześć z nich jest o określonej wielkości i znaczeniu: najpiękniejszy to Ogród Belliniego, zwany „willą”, jest poświęcony muzykowi Vincenzo Belliniemu. Gorąco polecam zajść do niego, zresztą w weekendy Katańczycy uwielbiają spędzać tam czas wolny. Ze względu na jego znaczenie historyczne i ochronę bioróżnorodności, warto wyróżnić też ogród botaniczny Katanii w dzielnicy Mercede, gdzie wejście jest płatne. Miasto przecina podziemna rzeka, wspomniana Amenano, Jest widoczna jedynie przy fontanie dell’Amenano, białej marmurowej fontannie, która wznosi się między tzw. „Pescherią”, a Piazza del Duomo.
fontanna dell’Amenano
Piękny zamek Ursino w ścisłym centrum historycznym ma ciekawą historię! Obszar na południe od zamku, który pierwotnie bezpośrednio górował nad morzem z południowego cypla Katanii, jest dziś wynikiem wielkiego nurtu lawy z 1669 roku, wspomnianego powyżej. Główny nurt wlewał się do morza, tworząc deltę lawy o długości około 1500 metrów i przesuwając linię brzegową o około 800 metrów do przodu. Proces ten radykalnie zmienił konformację wybrzeża, izolując zamek od brzegu i podnosząc poziom otaczającego terenu o wiele metrów!
zamek Ursino
Według greckiego historyka Plutarcha nazwa pochodzi od sycylijskiego katane (czyli tarka), ze względu na skojarzenie z nierównością terenów lawowych, na których się znajduje. W 1836 roku miasto Katania zyskało przydomek „Sycylijskie Ateny” ze względu na swoje komercyjne przeznaczenie. W Katanii nie ma wielu śladów okresu greckiego, z powodu różnych czynników. Więcej szczęścia miały zabytki z czasów rzymskich, które dopuszczają się świadectwa znaczenia miasta w czasach starożytnych, ponadto liczne znaleziska pochodzą z okazjonalnych wykopalisk miasta.
Teatr rzymski (II wiek), Odeon (III wiek), rzymski amfiteatr (II wiek), Łaźnie Adresu (na Piazza Currò), Łaźnie Rotonda, Łaźnie Achilliańskie (w pobliżu dzisiejszej katedry na Piazza del Duomo), różne inne obiekty termalne są głównymi widocznymi pozostałościami rzymskiej „Catany”/”Catina”. Wiele z tych zabytków od 2008 roku jest częścią Grecko-Rzymskiego Parku Archeologicznego Katanii (utworzonego przez region Sycylii), a niektóre z nich, takie jak Teatr Rzymski, Łaźnie Rotondy i inne mniejsze zabytki, zostały odrestaurowane i uczynione zwiedzającymi.
Prawdopodobnie także słynna Fontanna Słonia, symbol miasta położona w centrum Piazza del Duomo, została wyrzeźbiona w czasach rzymskich, jeśli nie wcześniej. Jest to artefakt wykonany z porowatego kamienia lawowego, przedstawiający słonia. Muszę przyznać, że nigdy wcześniej nie widziałem nic takiego, więc zrobiła na mnie duże wrażenie! Słoń zwieńczony jest egipskim obeliskiem o niepewnej chronologii, z postaciami prawdopodobnie związanymi z kultem Izydy. Z okresu normańskiego (XII wiek) zachowały się głównie budowle, takie jak apsydy katedry Sant’Agata, mające na celu uczynienie jej „Ecclesia Munita” („ufortyfikowanym kościołem”, spowodowanym najazdami Saracenów).
Katedra św. Agaty
Przepiękny Zamek Ursino został zbudowany przez Fryderyka II Szwabskiego w XIII wieku, a więc w podobnym czasie. Tak zwane Mury Karola V, które otaczają historyczne centrum, zostały wzniesione w XVI wieku, między 1550 a 1555 rokiem według początkowego projektu Antonio Ferramolino, ale nigdy ich nie ukończono. Przepływ erupcji z 1669 roku pochłonął część systemu obronnego na południe i południowy zachód od miasta. Na częściowo odbudowanych murach wzniesiono Porta Ferdinandea, dla mnie najpiękniejszy zabytek miasta!
Porta Garibaldi
Od 1860 roku znana jako Porta Garibaldi, to łuk triumfalny zbudowany w 1768 roku według projektu Stefano Ittara i Francesco Battaglii, upamiętniający stulecie historycznej erupcji z 1669 roku, która pochłonęła zachodnią część miasta. W tym czasie Ferdynand Burboński i Maria Karolina pobrali się i zdecydowano nazwać łuk Porta Ferdinandea na cześć obu władców. Znajduje się pomiędzy Piazza Palestro, a Piazza Crocifisso, na końcu Via Giuseppe Garibaldi. Pomnik powstał z naprzemiennego stosowania białego kamienia z Syrakuz i bloków lokalnej ciemnej lawy.
Na górze, w centrum łuku, znajduje się zegar otoczony symbolami alegorycznymi, w tym orłem i słoniem, symbolem Katanii. Po wschodniej stronie tarcza tympanonowa przedstawia Feniksa powstającego z płomieni ze zwojem, na którym widnieje napis „Melior de cinere surgo” (Najlepszy z popiołów Wstaję). To prawdziwy cud architektury, który zachwyci każdego! Katastrofą, która później uczyniła Katanię perłą późnego sycylijskiego baroku, jest niewątpliwie trzęsienie ziemi, które miało miejsce między dniami 9 a 11 stycznia 1693 roku, kiedy całe Val di Noto zostało zniszczone przez potężne wstrząsy.
Najwięcej zabytków zachowało się zatem z tamtych czasów, a więc z okresu, gdy odbudowywano miasto po katastrofie! Są to niezliczone ilości kościołów i pałaców, z których najważniejsze to:
-katedra Sant’Agata na Piazza del Duomo 2;
-kościół Sant’Agata la Vetere, dawna katedra, na Piazza Sant’Agata la Vetere, 5; stoi on na pierwszym na świecie kościele poświęconym temu świętemu, pochodzącym z 264 roku n.e.;
-kościół opactwa Sant’Agata, przy via Vittorio Emanuele II, 184;
-kościół Maria Santissima dell’Elemosina, bazylika papieska znana jako 'La Collegiata’, przy via Etnea, 23/A;
-kościół Sant’Agata alla Fornace i San Biagio na Piazza Stesicoro;
-kościół św. Franciszka z Asyżu przy Niepokalanym Poczęciu na Piazza San Francesco d’Assisi, 2; przechowywane są tu szczątki Eleonory Andegaweńskiej;
-kościół San Benedetto, znany jako „Badia Grande”, przy via Crociferi, 15;
pomnik kompozytora Vincenzo Belliniego
-kościół San Domenico na Piazza San Domenico;
-kościół San Giuliano przy via Crociferi, 36;
-kościół San Nicolò l’Arena na Piazza Dante Alighieri, z przylegającym klasztorem benedyktyńskim pod numerem nr 32, siedzibą Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu w Katanii;
-kościół San Placido na Piazza San Placido;
-Sanktuarium Santa Maria dell’Aiuto, przy via Consolato della Seta, zawiera reprodukcję Świętego Domu Loreto, wykonaną w 1741 roku;
Palazzo degli Elefanti
Zaś pałace, które warto zobaczyć to m.in:
-Palazzo degli Elefanti (siedziba ratusza), Palazzo del Seminario dei Chierici oraz fontanna Amenano na Piazza del Duomo, 1-3; Palazzo Reburdone, via Vittorio Emanuele II, 1-31;
-Palazzo Valle, przy via Vittorio Emanuele II, 122, siedziba Fundacji Puglisi Cosentino;
-Palazzo Bruca, via Vittorio Emanuele II, 201;
-Palazzo Fassari Pace, via Vittorio Emanuele II, 385;
-Palazzo Biscari, via Museo Biscari, 10-16;
-Palazzo Manganelli, przy via Antonino Paternò Castello, 261;
-Palazzo Tezzano na Piazza Stesicoro, 30;
-Palazzo del Toscano na Piazza Stesicoro, 38-39;
-Palazzo Gravina Cruyllas, na Piazza San Francesco d’Assisi, 3;
-Villa Cerami, przy via Crociferi 66, siedziba Wydziału Prawa
katedra św. Agaty i kościół
Oczywiście ja do wszystkich nie dotarłem, gdyż szedłem wytyczoną trasą, która miała zahaczać o to co mnie najbardziej interesowało. Ale jak widzicie ogrom zabytków jest tutaj wielki do odkrywania, kto lubi takie klimaty. Ja na koniec dotarłem do portu na brzegu Morza Jońskiego, gdyż byłem ciekaw tutejszych plaż. Ale warto też odnaleźć teatr Massimo Vincenzo Belliniego, wzorowany na Opéra national de Paris, na Piazza Vincenzo Bellini, w bliskości wzmiankowanego ogrodu. W Ogrodzie Belliniego stoi pomnik Giuseppe Mazziniego, pierwszy posąg we Włoszech poświęcony republikańskiemu patriocie.
teatr Belliniego
Cudna jest także Fontanna Prozerpiny, pochodząca z 1904 roku i znajdująca się na Piazza Stazione Centrale (później „Piazza Papa Giovanni XXIII”), a więc w pobliżu centralnego dworca kolejowego. Znajdziemy ją idąc z centrum nad morze… Jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc w popularnej Katanii jest również targ rybny Pescherii, zawsze rozświetlony kolorami, głosami i zapachami. Na pewno warto tam zajrzeć rano, by poczuć klimat życia Sycylijczyków. W niedziele pod łukami „mariny” w pobliżu Villa Pacini otwarty jest też targ „biżulotów”.
Fontanna Prozerpiny
Pisałem już, że główna ulica miasta to Via Etna, pełna luksusowych butików i sklepów, gdzie możecie wybrać się na zakupy, jak też coś zjeść w licznych restauracjach. Ale lokale gastronomiczne odnajdziemy wszędzie… Via Etnea przecina Catanię z południa na północ, zaczynając od Piazza del Duomo i docierając po około 3 km do Tondo Gioeni. Jej bieg ma perspektywę na zarys Etny, jednak jest nieco przesunięty na wschód względem wulkanu, najwyraźniej w celu ochrony pozostałości amfiteatru.
Via Etna
Nie będę się rozpisywał na temat tras zwiedzania, kulinarnych przysmaków itp., bowiem nie jestem jakimś znawcą Włoch, ale myślę że naświetliłem Wam wystarczająco historię i ciekawostki Katanii, byście poczuli się zachęceni tu przylecieć! 🙂 Zachęcam, bo w pobliżu jest przecież Etna i urocze miasteczko Taormina, ale o niej wkrótce. Na koniec zapraszam do obejrzenia galerii zdjęć z wycieczki i czytania innych wpisów na blogu. Polecam również fajny nocleg w bliskości historycznego centrum miasta .
w parku Belliniego
Jeszcze jedno- koniecznie wyjdźcie na wieżę kościoła św. Agaty, tego obok katedry na Placu Duomo, jeśli chcecie obejrzeć fantastyczną panoramę miasta z Etną w tle! A jeśli ten wpis dał Ci wartość, znalazłeś u mnie potrzebną wiedzę, inspiracje do podróży, to będę wdzięczny, jeśli postawisz mi kawę przez serwis Buycoffee. Tworzę bloga z ogromną przyjemnością i pasją od ponad 13 lat. Z górskim pozdrowieniem
Marcogor
