Wejście na Babią Górę z Polany Stańcowa w Lipnicy Wielkiej

Byłem na jej szczycie ponad dwadzieścia razy. Znałem jej gniew, jej mglistą, nieprzeniknioną zasłonę i lodowaty oddech, który potrafi zamienić tętno w szron. Ale Babia Góra – ta nieobliczalna, wyniosła Matka Niepogody – wciąż potrafi zaskoczyć wędrowca z 35-letnim stażem. Tym razem, w promieniach upalnego słońca, ruszyliśmy na spotkanie z nią od strony południowej. To nie była zwykła wycieczka; to była rodzinna celebracja istnienia z Mariolą u boku, parą przyjaciół i naszym małym szpicem Leo, który z wysokości swojego plecakowego tronu obserwował świat. Wybraliśmy drogę przez Polanę Stańcowa – tam, gdzie czas płynie wolniej, a góry szepczą historie o dawnych pionierach.

Nasza podróż zaczęła się w Lipnicy Wielkiej, w miejscu, gdzie kultura orawska spotyka się z majestatem babiogórskiego lasu. Parking w Stańcowej to punkt, w którym zostawia się za sobą cywilizację. Tuż obok wznosi się amfiteatr, który w lipcu staje się sercem regionu podczas święta pasterskiego. To cykliczna, orawska impreza folklorystyczna kultywująca tradycje wypasu owiec, połączona z występami zespołów regionalnych, muzyką i promocją lokalnych produktów. To tutaj muzyka pasterska miesza się z zapachem lasu, tworząc unikalną aurę tego miejsca.

Przed samym wejściem na szlak odwiedziliśmy Punkt Informacyjny Babiogórskiego Parku Narodowego, by nabyć bilety wstępu. Niedaleko od niej stoi nowoczesna bryła Chaty Górskiej „Polana Stańcowa”, gdzie radosny gwar turystów i zapach kawy zwiastują początek przygody. Widok Marioli i przyjaciół ruszających dziarsko przez polanę, z Leo dumnie maszerującym na własnych łapkach, był sielankowym wstępem do tego, co miało nadejść.

Gdy tylko las przyjął nas w swoje chłodne, świerkowe objęcia, ścieżka od razu zaczęła piąć się zdecydowanie w górę. W cieniu regla dolnego natrafiliśmy na solidną, drewnianą wiatę turystyczną. To ważny przystanek dla każdego łazika – moment na skorygowanie ekwipunku i złapanie oddechu przed stromizną. To tutaj, spomiędzy leśnych przecinek, zaczęły docierać do nas pierwsze wizualne „fajerwerki”. Dzięki niespotykanej, „nieziemskiej” przejrzystości powietrza, Tatry ukazały się nam jak na dłoni, błyskając bielą grani spomiędzy pni drzew. To tylko podsycało apetyt na to, co czekało wyżej.

Podejście południową ścianą jest bezlitosne – to geologiczna asymetria w najczystszej postaci. Poniżej ruin dawnego schroniska, tam gdzie las zaczyna rzednąć i króluje kosodrzewina, stanęliśmy przy krzyżu i tablicy upamiętniającej tragedię z 14 lutego 1935 roku. Historia Marii, Janiny, Kazimierza i Władysława – czwórki narciarzy, którzy zamarzli tu w morderczej kurniawie zaledwie rzut beretem od ratunku – uderza z niezwykłą siłą. Kontrast między ich „białą śmiercią” a naszym palącym słońcem był lekcją bezwzględnej pokory. Babia Góra daje wolność, ale zawsze przypomina o cenie, jaką można zapłacić za jej kaprysy.

Wyżej dotarliśmy do miejsca, które porusza wyobraźnię – fundamentów schroniska wybudowanego w 1905 roku. To ślady dawnej „wojny o Beskidy” między polskimi, a niemieckimi pionierami. Luksusowy niegdyś obiekt z restauracją był dumą ówczesnej turystyki. Dziś teren ruin jest godnie ogrodzony, stanęły tu solidne ławy, stoły i tablice informacyjne. Siedząc tam obok Marioli na kamiennym tarasie, patrząc na fundamenty budynku, który spłonął w 1949 roku, czułem nostalgię za światem, który przeminął. To tutaj tablica z panoramą pozwoliła nam nazwać szczyty, które już wtedy zapierały dech w piersiach. Poniżej filmik z panoramą… 🙂

Podejście powyżej ruin stało się dosyć strome. Na wysokości 1500 m n.p.m. pojawił się mokry, zdradliwy śnieg. To był najbardziej ryzykowny odcinek; śliskie płaty na dużym nachyleniu wymagały najwyższego skupienia. To tutaj Leo stał się ambasadorem radości. Wypuszczony z plecaka Marioli, tarzał się w białym puchu dla ochłody, chłodząc futro przed palącym słońcem. Widok szpica miniaturowego w ferworze śnieżnej walki na tle groźnych stoków dodawał nam sił do dalszej „wyrypy”.

Ukojenie przyniósł przystanek przy Głodnej Wodzie. To najwyższe źródło Beskidów, bijące krystalicznym chłodem prosto z wnętrza skały, smakowało jak nektar bogów. Wypicie tej wody w upalny dzień było przeżyciem wręcz sakralnym. To tu merytoryka faktów – o tym, że źródło nigdy nie zamarza – miesza się z poetyckim zachwytem nad czystością natury.

Tuż pod kopułą szczytową minęliśmy Grób Nieznanego Żołnierza. Ta samotna mogiła, w której wyryte w piaskowcu litery powoli zaciera czas, ale skłania do zadumy nad losem ludzi, których spoczynku pilnuje teraz tylko babiogórski wiatr. To moment, w którym merytoryka faktów ustępuje miejsca poetyckiej zadumie nad kruchością życia.

Gdy stanęliśmy na szczycie, czas przestał istnieć. Byłem tu ponad 20 razy, ale nigdy poza mroźną zimą nie widziałem świata tak wyraźnie. To była wizualna symfonia: całe Tatry (Wysokie, Zachodnie, Bielskie), ostra grań Małej Fatry, piramidalny Wielki Chocz, Niżne Tatry, Magura Orawska i Spiska oraz lśniące Jezioro Orawskie, a także pobliskie wierzchołki Beskidu Żywieckiego… wszystko na wyciągniecie ręki! Na wierzchołku, pośród muru wiatrołomu, obelisków i tablicy papieskiej, Leo uległ błogiemu zmęczeniu i zasnął na nagrzanych kamieniach. My, w gronie przyjaciół, chłonęliśmy ten majestat, czując absolutną pełnię.

Schodziliśmy tą samą trasą, nasyceni widokami, które na zejściu stały się jeszcze bardziej plastyczne. Te 6,5 godziny na szlaku zakończyliśmy tam, gdzie zaczęliśmy – w Chacie Stańcowa. Smak kawy po tak potężnej dawce wrażeń był najlepszym dopełnieniem dnia. Babia Góra po raz kolejny przypomniała mi, że wędrówka to nie tylko dystans, to stan umysłu, w którym historia, miłość i przyjaźń splatają się w jedną, nierozerwalną całość. 🙂 Poniżej mapka naszej trasy…