Wielki Krywań z Doliny Vrátnej – fatrzański rollercoaster

Wielki Krywań z Vrátnej można zdobyć stosunkowo łatwo, korzystając z kolejki pod Snilovské sedlo i robiąc później krótki spacer na najwyższy szczyt Małej Fatry. Ale przecież nie po to jedzie się z Gorlic na Słowację w ośmioosobowym składzie Gorlickiej Grupy Górskiej, żeby było łatwo! My 31 maja 2015 roku wybraliśmy wariant znacznie ciekawszy – przez poszarpaną boczną grań Baraniarek i Kraviarskiego, dalej przez Bublen i Pekelník na Wielki Krywań, a na koniec pieszo, stromymi zakosami z powrotem do Vrátnej doliny.

Mapa pokazuje zaledwie 14,9 km i ktoś mógłby pomyśleć: cóż to za wielka wycieczka? Tylko że Mała Fatra lubi robić turystę w konia. 🙂 Na tym stosunkowo krótkim dystansie uzbierało nam się aż 1343 m podejść i tyle samo zejść. Nie było jednego wielkiego podejścia, po którym można już spokojnie schodzić. Było za to nieustanne: góra, dół, następny szczyt, przełęcz, kolejna górka i znowu w dół. Prawdziwy fatrzański rollercoaster, który dał nam tego dnia porządnie w kość.

Poszarpana grań Baraniarky–Žitné–Kraviarske, nazwana pieszczotliwie „Cycki Bardotki” 🤣

Ale za to jaki to był dzień! Pogoda sprezentowała nam znakomitą przejrzystość powietrza, panoramy były genialne, a humory dopisywały od pierwszych metrów. Osiem osób GGG potrafiło zresztą narobić na szlaku tyle śmiechu, że chyba pół Małej Fatry wiedziało, że nadchodzimy. 

Mała Fatra – małe góry tylko z nazwy

Mała Fatra od pierwszego spotkania zrobiła na mnie ogromne wrażenie i do dziś nie potrafię patrzeć na nią całkiem obiektywnie. Jest tutaj wszystko, czego potrzebuję do górskiego szczęścia: skalne turnie, dzikie wąwozy, wodospady, głębokie doliny, rozległe hale i długie grzbiety, z których człowiek nie chce schodzić.

Dolina Vratna z Tiesnavą

Pasmo dzieli się na dwie zasadnicze części – niższą Lúčanską Fatrę i oddzieloną przełomem Wagu Krivánską Malą Fatrę. To właśnie tę drugą obejmuje Park Narodowy Mała Fatra, a jej najwyższym punktem jest Veľký Kriváň – Wielki Krywań, 1709 m. Różnorodna budowa geologiczna sprawia, że jedne fragmenty pasma mają łagodne, zielone grzbiety, podczas gdy inne tworzą wapienne i dolomitowe ściany, skalne iglice, kaniony i bramy. Najlepszym tego przykładem jest sama Vrátna.

Tiesňavy – skalna brama do Vrátnej

Już dojazd z Terchovej do Vrátnej doliny robi kapitalne wrażenie. Droga wciska się w ciasny kanion Tiesňavy, którym płynie Varínka, a wapienne i dolomitowe ściany wyrastają po obu stronach tak blisko, jakby góry rozstąpiły się tylko na tyle, żeby przepuścić pomiędzy sobą potok i samochody. Zawsze lubiłem ten moment. Człowiek jeszcze nie wysiadł z auta, nawet nie założył plecaka, a już czuje, że wjeżdża w zupełnie inny świat.

panorama ze Snilovskiego sedla

Dla mnie Tiesňavy są prawdziwą skalną bramą do Małej Fatry. Za nimi dolina rozszerza się, ale wciąż otacza ją wieniec gór: Sokolie, Baraniarky, Kraviarske, Wielki Krywań, Chleb, Poludňový Grúň, Stoh i dalej oba Rozsutce.

Tego dnia Vrátna opowiadała jednak również znacznie smutniejszą historię.

Vrátna dziesięć miesięcy po katastrofie

Nasza wyprawa odbyła się zaledwie dziesięć miesięcy po katastrofalnej powodzi z 21 lipca 2014 roku. Po gwałtownych opadach ze stoków ruszyły ogromne masy wody, błota, kamieni i drzew. Zniszczone zostały fragmenty jedynej drogi prowadzącej w głąb doliny, mosty i infrastruktura, samochody były porywane przez żywioł, a okolice dolnej stacji kolejki i Chaty Vrátna zasypały potężne zwały rumoszu. Przy tak ogromnych zniszczeniach szczęśliwie obyło się bez ofiar śmiertelnych, choć trzeba było nawet ściągać turystów z wagoników kolejki i ewakuować technikami linowymi… 🤔

odbudowana droga w Dolinie Vratnej

Gdy przyjechaliśmy tutaj 31 maja 2015 roku, do Starego Dvoru można było już normalnie dojechać. Droga oraz mostki zostały odbudowane i podczas późniejszego zejścia mogliśmy przejść wzdłuż całej górnej części doliny. Jednak w terenie wciąż doskonale było widać rozmiar niedawnej katastrofy – poranione zbocza, kamienne pola, zmienione koryto potoku i miejsca, którymi kilka miesięcy wcześniej przetoczyła się niewyobrażalna masa błota i głazów.

Chata Vrátna była wtedy nadal nieczynna i trwał jej remont. Dziś sytuacja wygląda inaczej, choć sama dawna chata nie wróciła do swojej starej roli klasycznego schroniska. Współczesny oficjalny opis ośrodka Vrátna nie wymienia jej jako czynnego obiektu noclegowego czy schroniska; przy dolnej stacji kolejki Chleb działa obecnie infrastruktura turystyczna z bufetem Terasa, kasą i toaletami. Aktualne informacje o rejonie Vrátnej i kolejce Chleb

autor z widokiem na Velky Rozsutec, Stoha, Steny i Grun

Góry mają tysiące twarzy. Najczęściej pokazują nam piękno. Czasami przypominają jednak, że ich potęga nie jest tylko poetyckim określeniem. Chata Vrátna miała dla mnie dodatkowy, osobisty wymiar. Sześć lat wcześniej, podczas pierwszego pobytu w Małej Fatrze w 2009 roku, właśnie tutaj nocowałem. Tym mocniej działał więc kontrast, kiedy w maju 2015 zobaczyłem ją nieczynną, wciąż remontowaną po katastrofalnej powodzi. Góry pamiętają nasze powroty, ale czasem także pokazują, jak wiele może się zmienić między jednym a drugim.

Ze Starego Dvoru na sedlo Príslop

Samochody zostawiliśmy na parkingu przy Starym Dvorze, w środkowej części Vrátnej. Plecaki na grzbiet, tradycyjne poprawianie sznurówek, kilka żartów na dobry początek i ruszamy niebieskim szlakiem. Pierwszym celem było sedlo Príslop – 916 m.

na przeł. Prislop

Początkowo droga prowadzi dość spokojnie przez las, ale z czasem zaczyna coraz konkretniej zdobywać wysokość. Nogi dopiero się rozgrzewały, rozmowy płynęły wartko i jeszcze nikt szczególnie nie przejmował się tym, co czeka dalej. Dopiero po wyjściu na Príslop Mała Fatra odkryła przed nami karty.

Príslop – pierwszy widok na naszą grań

Na przełęczy krajobraz wreszcie się otworzył. Z jednej strony pięknie prezentowały się Wielki i Mały Rozsutec, Stoh oraz Poludňový Grúň, a z widokowych miejsc można było już śledzić dalszy przebieg naszej bocznej grani. Baraniarky, Žitné, Kraviarske… jedna górka za drugą.

widok z przeł. Prislop na Wielki Rozsutec

Patrzyliśmy na ten pofalowany grzbiet i zaczynaliśmy rozumieć, skąd później weźmie się te 1343 m podejść. Szczyt, siodło, następny szczyt, znowu zejście – a gdzieś znacznie dalej i wyżej czekał jeszcze Wielki Krywań.

I właśnie wtedy pojawiło się skojarzenie, którym oczywiście musiałem podzielić się z resztą ekipy.

Fatrzańska „Bardotka”

Poszarpana grań ciągnąca się od Príslopu przez Baraniarky w stronę Kraviarskiego miała kilka tak charakterystycznych, ostro zarysowanych kulminacji, że przypomniała mi sylwetkę młodej Brigitte Bardot, słynnej francuskiej aktorki i dawnego symbolu kobiecego piękna. Rzuciłem więc kolegom, że Mała Fatra wystawiła nam własną „Bardotkę”, z wyjątkowo efektownymi górskimi kształtami.

jeszcze jedno skojarzenie z młodą Brigette Bardot 😁 w tle główny grzbiet fatrzański

Oczywiście wystarczyło coś takiego powiedzieć podczas wyprawy GGG i było po poważnej geografii. Żart natychmiast został podchwycony, każdy dołożył swoje trzy grosze i przez kilka minut nazewnictwo szczytów przyjęło formę, której na żadnej słowackiej mapie raczej nie znajdziecie. Tak właśnie wyglądały nasze wyjazdy – trochę geografii, trochę zadyszki, dużo zachwytu i zawsze miejsce na salwę śmiechu.

Baraniarky – zaczyna się fatrzański rollercoaster

Od Príslopu zaczęła się prawdziwa robota. Na Baraniarky – 1270 m trzeba zdobyć kolejne kilkaset metrów wysokości, a szlak staje się znacznie bardziej stromy. Wraz z wysokością przychodzi jednak nagroda.

Baraniarky są świetnym punktem widokowym. Przy takiej pogodzie jak nasza widać stąd niemal cały najpiękniejszy świat Krivánskiej Malej Fatry. Skaliste Rozsutce, Stoh, Poludňový Grúň, dalej Chleb i masyw Wielkiego Krywania, a w dole głęboko wciętą Vrátną. Widoczność była tego dnia fantastyczna i każdy kolejny punkt widokowy zatrzymywał nas choć na chwilę. Aparaty pracowały bez przerwy, ktoś pokazywał następny szczyt, ktoś wypatrywał w oddali Tatr i Chocza. Jak tu szybko chodzić przy takiej pogodzie?

na wierzchołku Baraniarky

Z Baraniarek zaczęło się to, co później najbardziej zapamiętaliśmy z tej trasy. Najpierw zejście do Malého sedla, później ponowne podejście na Žitné – około 1265 m. Sam wierzchołek jest bardziej zalesiony i panoramy są skromniejsze, ale dla nóg odpoczynku nie było. Za chwilę traciliśmy wysokość do Veľkého sedla, żeby ponownie wspinać się na Kraviarske.

– Spokojnie, to już ostatnia górka!

Takie zdanie zawsze znajdzie w grupie jakiegoś optymistę. Problem w tym, że po kilku podobnych zapewnieniach nikt mu już nie wierzy. Ta boczna grań była znacznie bardziej charakterna, niż może wynikać z samego przebiegu na mapie. Miejscami szlak wciskał się między skałki, pojawiały się węższe fragmenty i krótkie odcinki wymagające większej uwagi, a w jednym miejscu przejście ułatwiał nawet łańcuch.

Do tego dochodziły ciągłe, mocne przewyższenia – zejście, podejście, kolejna kulminacja i znowu wszystko od początku. Trudno było tutaj złapać równy rytm marszu, ale właśnie to nadawało tej części trasy tyle uroku. Co chwilę otwierały się też nowe, kapitalne widoki na główny grzbiet Małej Fatry, dzięki czemu człowiek mimo zmęczenia wciąż miał ochotę zatrzymywać się i patrzeć.

Kraviarske – panorama warta wysiłku

W końcu wdrapaliśmy się na Kraviarske – około 1360 m i ponownie zapomnieliśmy o zmęczeniu. To jeden z najpiękniejszych punktów widokowych tej trasy. Za nami zostawały Baraniarky i Žitné, a przed nami otwierał się główny grzbiet Małej Fatry.

Marcogor z panoramą z Kraviarskiego

Świetnie prezentowały się Boboty, Wielki i Mały Rozsutec, Stoh oraz Poludňový Grúň, a w przeciwną stronę coraz bardziej imponował masyw Wielkiego Krywania. Z jednej strony człowiek patrzył wstecz i widział, ile już przeszedł. Z drugiej spoglądał przed siebie i wiedział, że najwyższa część trasy dopiero nadchodzi.

Po zejściu do sedla za Kraviarskym można było skręcić w dół do Vrátnej. Ale przecież nie po to przyszliśmy. Ruszyliśmy więc dalej przez Chrapáky w stronę Bublenu. W ciągu dnia pogoda zaczęła się trochę psuć. Błękitnego nieba było coraz mniej, nad główną granią Małej Fatry pojawiło się sporo chmur i chwilami robiło się już całkiem pochmurno.

widok na przebyty boczny grzbiet Małej Fatry

Na szczęście nie oznaczało to końca naszych panoram – widzialność nadal pozostawała bardzo dobra, a dalekie pasma wciąż można było bez trudu rozpoznawać. Zmienił się tylko nastrój gór. Poranne, soczyście zielone i słoneczne widoki ustąpiły bardziej surowym, chwilami niemal dramatycznym obrazom grani niknącej pod chmurami. Mnie taki krajobraz również bardzo się podobał – Mała Fatra pokazywała nam tego dnia kolejną ze swoich twarzy.

Chrapáky i Bublen – na główny grzbiet Małej Fatry

Kolejne podejście znowu zabrało trochę sił, ale wraz z wysokością krajobraz stawał się coraz bardziej otwarty i halny. Z Chrapáków żółtym szlakiem dotarliśmy do sedla Bublen, gdzie wreszcie weszliśmy na czerwony szlak głównego grzbietu.

na przełęczy Bublen

To był ważny moment wyprawy. Dotąd wędrowaliśmy bocznym ramieniem zamykającym Vrátną od zachodu, a teraz znaleźliśmy się na wielkiej widokowej grani Małej Fatry. W jedną stronę szlak prowadzi ku Małemu Krywaniu i Suchemu, my jednak skręciliśmy w przeciwną, gdzie czekał Pekelník – 1609 m.

Pekelník – Wielki Krywań coraz bliżej

Nazwa Pekelník brzmi groźnie, ale tego dnia „piekielnie” było przede wszystkim pięknie. Bezleśny, trawiasty grzbiet daje ogromną przestrzeń i szerokie panoramy. Za plecami mogliśmy zobaczyć znaczną część drogi, którą już przeszliśmy – Kraviarske, boczną grań Vrátnej, a dalej Rozsutce i Stoh.

spojrzenie na Velky Krivan

Przed nami coraz potężniej wyrastał Wielki Krywań. Wydawał się już blisko, choć po kilku godzinach fatrzańskiego góra–dół słowo „blisko” nabierało nieco innego znaczenia. Jednak gdy człowiek ma przed sobą najwyższy szczyt całego pasma, nogi zawsze potrafią odnaleźć jeszcze odrobinę siły. Wąski, skalisty grzbiet prezentuje się na tym odcinku szlaku fantastycznie… 🙂

Wielki Krywań – dach Małej Fatry

W końcu stanęliśmy na Wielkim Krywaniu – 1709 m, najwyższym szczycie całej Małej Fatry. Wielki Krywań z Vrátnej zdobyty taką drogą smakował szczególnie, bo nie przywiozła nas tutaj kolejka. Doszliśmy własnymi nogami przez cały ten wariacki ciąg szczytów, przełęczy i kolejnych podejść.

A panorama wynagrodziła absolutnie wszystko.

widok ze szczytu W. Krywania na Chleb, Hromove, Steny i Stoha

Najbliżej rozciągał się oczywiście cały świat Małej Fatry. Doskonale prezentował się Mały Krywań, za nami Pekelník i Bublen, po przeciwnej stronie Chleb, Hromové, Steny, Poludňový Grúň i Stoh, a dalej charakterystyczne sylwetki Wielkiego i Małego Rozsutca. Można było wzrokiem prześledzić ogromną część głównej grani.

ekipa GGG na szczycie Wielkiego Krywania

Ale tego dnia wzrok uciekał znacznie dalej. Na wschodzie widzieliśmy Góry Choczańskie z Wielkim Choczem, za nimi świat Tatr i Niżnych Tatr. Na południu otwierała się Kotlina Turczańska i potężna Wielka Fatra. Na północy i północnym wschodzie można było rozpoznawać beskidzkie pasma z Wielką Raczą, Pilskiem i Babią Górą, natomiast w stronę zachodnią ciągnęły się Góry Kisuckie, Jaworniki i Beskid Morawsko-Śląski.

widok w stronę Wielkiego Chocza, po lewej Tatry, a z przodu Chleb i Hromove

Uwielbiam takie panoramy. Nigdy nie wystarczało mi powiedzenie: „ładnie”. Chciałem wiedzieć, co widzę, rozpoznawać szczyty i pasma, przypominać sobie miejsca, w których już byłem, oraz wypatrywać tych, które dopiero czekały na swoją kolej.

To właśnie w takich chwilach czuję góry najmocniej.

Wielki Krywań i moja Korona Gór Słowacji

Wielki Krywań zajmuje szczególne miejsce również w mojej Koronie Gór Słowacji. Po raz pierwszy zdobyłem go 14 czerwca 2009 roku, podczas weekendu, po którym zakochałem się w Małej Fatrze. Tamten wyjazd opisałem we wpisie Wielki Rozsutec, Wielki Krywań i inne cuda Małej Fatry.

widok w kierunku Rozsutców, Stoha i Gruna z lewej, w dole Snilovske sedlo

Wyprawa z 31 maja 2015 roku była więc powrotem, ale zupełnie inną drogą. I bardzo dobrze, bo najpiękniejsze góry warto zdobywać więcej niż raz.

Snilovské sedlo – kolejka kusiła

Z Wielkiego Krywania zeszliśmy w stronę Snilovskiego sedla – 1524 m. Teoretycznie najważniejsze było już za nami. Tyle że po 1343 m podejść nasze nogi miały własne zdanie na temat dalszego marszu.

A przy przełęczy pojawiła się pokusa.

Kolejka Chleb, w tle boczna grań Baraniarky- Kraviarske

Kabiny łączą górną część Vrátnej z rejonem Snilovskiego sedla, pokonując około 750 m różnicy wysokości. Dla wielu turystów to bardzo wygodny sposób dostania się na główną grań i szybkie wejście na Wielki Krywań. Aktualne informacje o kolejce Chleb

Tego dnia część naszej grupy patrzyła na wagoniki niemal jak na objawienie.

– Może byśmy zjechali?

I przyznam, że propozycja nie została od razu wyśmiana. Zmęczenie było konkretne i przez chwilę trwała prawdziwa dyskusja. Ostatecznie zwyciężyła jednak stara zasada: skoro na własnych nogach weszliśmy, to na własnych nogach zejdziemy.

Podejrzewam tylko, że później niejeden z nas spoglądał z zazdrością na kabiny płynące spokojnie nad doliną.

Stromymi zakosami do Chaty Vrátna

Ze Snilovskiego sedla zielony szlak zdecydowanie nurkuje w dół. Do pokonania pozostaje około 750 m różnicy wysokości i to nie jest delikatny spacerek. Ścieżka schodzi stromymi zakosami, najpierw otwartym terenem, później coraz głębiej w las.

Kolana dostały więc ostatni prezent od Małej Fatry.

widok ze Snilovskiego sedla na Dolinę Vratną

Po całym wcześniejszym rollercoasterze człowiek marzył już o płaskim terenie, ale góry mówiły: jeszcze nie. Uparcie schodziliśmy jednak w dół, aż w końcu dotarliśmy do dolnej stacji kolejki i nieczynnej wówczas Chaty Vrátna. Właśnie tutaj ślady powodzi z poprzedniego roku były dla nas szczególnie wymowne.

Dzisiaj fotografie z tego miejsca mają dla mnie również wartość dokumentalną. Pokazują Vrátną w szczególnym momencie – już odbudowaną na tyle, żeby turyści mogli normalnie wrócić w góry, ale jeszcze nie do końca zabliźnioną po katastrofie.

Doliną do Starego Dvoru

Od Chaty Vrátna pozostawał nam już ostatni fragment. Szliśmy w dół wzdłuż odbudowanej drogi i mostków w stronę Starego Dvoru. W tym momencie zaczynało się już tradycyjne liczenie strat: kto jeszcze czuje nogi, komu wysiadają kolana i kto następnego dnia będzie w stanie normalnie wstać z łóżka.

Humory jakimś cudem nadal działały bez zarzutu.

parking przy dolnej stacji kolejki we Vratnej

Po 14,9 km, 1343 m podejść i 1343 m zejść zamknęliśmy pętlę przy parkingu. Niecałe piętnaście kilometrów, a czuliśmy się tak, jakby Mała Fatra przeciągnęła nas przez pół Słowacji.

I dlatego właśnie sam dystans w górach mówi czasem bardzo niewiele.

Koliba Starý Dvor – zasłużona nagroda

Po takiej trasie istniał już tylko jeden słuszny kierunek – Koliba Starý Dvor, stojąca praktycznie obok naszego parkingu. Osiem osób z GGG usiadło przy wspólnym stole, pojawiło się jedzenie, wróciła energia i rozpoczęło się tradycyjne podsumowanie wyprawy.

Wiadomo, że im człowiek dalej od ostatniego podejścia, tym trasa staje się łatwiejsza. Po kilkunastu minutach wszyscy byliśmy już bohaterami i oczywiście nikt nie pamiętał, kto chciał zjechać kolejką.

okolice parkingu i koliby Stary Dvor

Takie wspólne obiady zawsze były ważną częścią naszych wypraw. Góry nie kończą się przecież wraz z dojściem do samochodu. Jest jeszcze czas na śmiech, wspomnienia i opowiadanie po raz kolejny tego samego żartu, który wydarzył się zaledwie kilka godzin wcześniej.

Ale naszego dnia jeszcze nie kończyliśmy. Przed powrotem do Polski pojechaliśmy zobaczyć Terchovą.

Terchová – w krainie Janosika

Terchová jest fantastycznym miejscem i znacznie czymś więcej niż bazą wypadową w Małą Fatrę. Góry są tutaj właściwie wszędzie, a kilka kilometrów od centrum czekają Tiesňavy, Jánošíkove diery, Vrátna dolina, Rozsutce i dziesiątki pięknych szlaków.

rozejście szlaków w Starej dolinie- górnej części Vratnej

Najbardziej znanym mieszkańcem miejscowości pozostaje oczywiście Juraj Jánošík, który urodził się w Terchovej w styczniu 1688 roku, w osadzie U Jánošov pod górą Pupov. Żył krótko i został stracony w 1713 roku w Liptowskim Mikulaszu, ale późniejsza legenda zrobiła z niego jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci słowackiej kultury. Historia Juraja Jánošíka na stronie Terchovej.

Nad miejscowością stoi jego monumentalna, 7,5-metrowa stalowa figura, ustawiona w 1988 roku na 300-lecie urodzin zbójnika. Oczywiście cała nasza ósemka musiała zrobić sobie pod nią obowiązkową fotografię. Po tylu godzinach w górach byliśmy zmęczeni, ale po minach zdecydowanie tego nie było widać.

cała ekipa GGG przed pomnikiem Janosika

Terchová ma jednak więcej atrakcji. W kościele św. Cyryla i Metodego można zobaczyć słynne Betlejem w Terchovej, którego tradycja sięga lat siedemdziesiątych XX wieku, a charakterystyczna tradycyjna muzyka z Terchovej została w 2013 roku wpisana na reprezentatywną listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. ( Terchovský betlehem,  Muzyka z Terchovej na liście UNESCO )

Dla nas krótki spacer po Terchovej był świetnym epilogiem. Najpierw Wielki Krywań i fatrzański rollercoaster, potem obiad przy wspólnym stole, a na koniec jeszcze Janosik i trochę zwiedzania. Dopiero później można było spokojnie ruszać do domu.

Marcogor drugi raz na Velkym Krivaniu

Turystyczna kolejka w Terchovej – atrakcja nie tylko dla dzieci

Podczas zwiedzania Terchovej zwróciliśmy uwagę również na charakterystyczną turystyczną kolejkę drogową – Terchovský vláčik. Już w 2015 roku woziła turystów po Terchovej, Vrátnej dolinie i Štefanovej, o czym przypomina mi zachowana do dziś fotografia ówczesnego rozkładu jazdy. Co ciekawe, kolejka kursuje nadal. 🙂Oficjalna strona z aktualnym rozkładem i cenami: Terchovský vláčik – oficjalna strona

niesamowita wiosenne zieleń w górach

Dziś można nią wybrać się na widokową przejażdżkę po najciekawszych zakątkach okolicy, a podczas jazdy przewodnik opowiada o Terchovej, Vrátnej i miejscowych atrakcjach. Pełny przejazd trwa około godziny i może być fajnym uzupełnieniem górskiej wycieczki, zwłaszcza dla rodzin z dziećmi albo tych, którzy po całym dniu na szlaku mają już trochę mniej ochoty na kolejne kilometry pieszo.

Gdy góry smakują najlepiej

Dzisiaj, kiedy wracam pamięcią do tamtej wyprawy, nie pamiętam przede wszystkim kilometrów. Pamiętam genialną pogodę, poszarpaną grań i naszą „Bardotkę”. Pamiętam ciągłe góra–dół i kolejne zapewnienia, że „to już ostatnie podejście”. 🙂 Pamiętam panoramy, w których pasma nakładały się jedno za drugim aż po horyzont, Wielki Krywań i tę niezwykle kuszącą kolejkę na Snilovskim sedle.

panorama na słowackie góry, w kierunku Wielkiej Fatry

Ale przede wszystkim pamiętam ludzi. Osiem osób z GGG, wspólny wysiłek, żarty, obiad przy jednym stole i zdjęcie pod Janosikiem. A także niesamowitą, soczystą, pełno wiosenną zieleń w górach…

Bo po latach coraz bardziej widzę, że góry są nie tylko zbiorem miejsc i zdobytych szczytów. Są zbiorem chwil.

A najlepsze z nich pamiętamy właśnie dlatego, że mieliśmy z kim je przeżyć.

Wielki Krywań z Vrátnej – aktualizacja 2026

Opisana trasa nadal przebiega siecią znakowanych szlaków Małej Fatry. Wiosenne zamknięcie od 1 marca do 15 czerwca obejmuje obecnie trzy inne odcinki: Wielki Rozsutec przez Medziholie, Obšívankę oraz trasę Vendovka – Mały Krywań, więc nie dotyczy opisanej tutaj pętli. Przed wyprawą zawsze warto jednak sprawdzić bieżące komunikaty parku. Aktualne zamknięcia szlaków NP Mała Fatra

Zmieniła się natomiast organizacja parkingów i infrastruktury. W rejonie Paseky – Starý Dvor znajduje się dziś duży bezpłatny parking, natomiast parking na końcu Vrátnej przy dolnej stacji kolejki Chleb jest płatny – obecnie 10 euro za dzień. Kolejka nadal kursuje, ale godziny pracy zależą od sezonu i warunków. Aktualne informacje o parkingach we Vrátnej

Od 15 lipca 2026 roku obowiązuje również nowa zonacja Parku Narodowego Mała Fatra. Dla zwykłego turysty podstawowa zasada pozostaje prosta: korzystamy ze znakowanych tras i przed wyjściem sprawdzamy aktualny regulamin oraz ewentualne ograniczenia. Aktualne informacje o zonacji NP Mała Fatra

Mapa trasy

na czerwonym szlaku bohaterów SNP na głównym grzbiecie fatrzańskim

Dystans może wyglądać niepozornie, ale nie oddaje trudności tej pętli. Aż 1343 m podejść na niespełna 15 km wynika z ciągłego pokonywania kolejnych kulminacji i przełęczy. To typowa trasa „góra–dół”, która potrafi zmęczyć znacznie bardziej niż dłuższa, lecz równomiernie poprowadzona wycieczka.

Korona Gór Słowacji 2.0

Wielki Krywań z Vrátnej to moja druga opisana na blogu droga na najwyższy szczyt Małej Fatry. Wpis jest częścią projektu Korona Gór Słowacji 2.0, w którym porządkuję i rozwijam dawne relacje z najwyższych szczytów słowackich pasm.

widok od prawej na Rozsutce, Boboty i Dolinę Vratną

Pierwsze wejście na Wielki Krywań z 2009 roku pozostawiam natomiast jako sentymentalną opowieść o moim pierwszym zachwycie Małą Fatrą: Wielki Rozsutec, Wielki Krywań i inne cuda Małej Fatry.

Zapraszam do galerii

Jeśli chcecie zobaczyć, jak wyglądała ta grań przy tak fantastycznej pogodzie, jakie panoramy otwierały się z Baraniarek, Kraviarskiego, Pekelníka i Wielkiego Krywania oraz jak wyglądała Vrátna niespełna rok po wielkiej powodzi – zapraszam do galerii zdjęć poniżej.

Pekelnik i Wielki Krywań

To właśnie fotografie najlepiej pokażą, dlaczego Mała Fatra od lat zajmuje w moim górskim sercu tak szczególne miejsce.

Jeśli spodobała Ci się Mała Fatra, czytaj także:

• Wielki Rozsutec, Wielki Krywań i inne cuda Małej Fatry
• Trzeci raz na Wielkim Rozsutcu, czyli w krainie wiecznej szczęśliwości
• Od Małego Krywania po Suchy, czyli fatrzańską granią
• Spacer na Osnicę w Małej Fatrze, czyli powrót do raju
• Wejście na Chleb przez Dolinę Sutowską
• 10 pasm górskich, które odkryłem za późno – Mała Fatra

panorama z Pekelnika w kierunku Małego Krywania

Jeśli ta mapa, aktualne informacje i opis trasy oszczędziły Ci trochę czasu przy planowaniu własnej wycieczki, możesz postawić mi symboliczną kawę przez serwis wspierający twórców BuyCoffee. A jeśli zaglądasz tu regularnie i chcesz wspierać rozwój bloga na stałe, możesz także wybrać miesięczne wsparcie. Dzięki temu łatwiej mi rozwijać KGS 2.0, odświeżać archiwalne wpisy i przygotowywać kolejne górskie materiały.

Z górskim pozdrowieniem
Marcogor

[Show slideshow]